ጠቅላይ ሚኒስትር ዐቢይ በኢትዮጵያ እና በኤርትራ መካከል ችግር የተከሰተው የኢትዮጵያ መንግሥት የቀይ ባሕር ጉዳይን ስላነሳ ሳይሆን ቀደም ብሎ በትግራይ ውስጥ ጦርነት በተፋፋመበት ጊዜ መሆኑን ለሕዝብ ተወካዮች ምክር ቤት ተናገሩ። ጠቅላይ ሚኒስትሩ የኤርትራ ኃይሎች በጦርነቱ ወቅት ወደ ትግራይ በመግባት ሰዎችን መግደላቸውን፣ ንብረት ማውደማቸውን እና መዝረፋቸውን በመግለጽ ከስሰዋል።
ጭምቅ ሃሳብ
- “በሕዳሴ ላይ አንድም ብር እርዳታ፣ አንድም ብር ብድር ኢትዮጵያ አልወሰደችም“- ጠ/ሚ ዐቢይ
- የቀድሞው የ’አርሚ 15′ አዛዥ ብርጋዴር ጄነራል ጉዕሽ ገብረ በዋስ ተለቀቁ
- የኢትዮጵያ አየር መንገድ ወደ ትግራይ የሚያደርጋቸውን በረራዎች ጀመረ
- የሳዑዲ መከላከያ ሚኒስትር ‘ትራምፕ እርምጃ ካልወሰዱ ኢራን መልሳ ትጠናከራለች’ አሉ
- ፕሬዝዳንት ትራምፕ ኮሜዲያን ትሬቨር ኖዋን ሊከሱ ነው
- “የሚያከብረንን እናከብራለን፤ ለሚዝትብን ደግሞ ተመሳሳይ መልስ እንሰጣለን” ኢራን
- የኢራን ጠቅላይ መሪ ኻሜኒ አሜሪካ ጥቃት የምትፈጽም ከሆነ ቀጣናዊ ጦርነት እንደሚነሳ አስጠነቀቁ
የቀጥታ ሽፋን
- ከ 13 ደቂቃዎች በፊትየ14 ዓመት የቤት ሠራተኛዋን የገደለች ሴት ሶማሊያ ውስጥ ተረሸነች
የምስሉ መግለጫ,በሞት የተቀጣችው ሆዳን ሞሐመድ ዲሪዬበሶማሊያዋ ከፊል ራስገዝ ክልል ፑንትላንድ ውስጥ የ14 ዓመት ታዳጊ የቤት ሠራተኛዋን በድብደባ ገድላለች የተባለች ሴት በጥይት የሞት ፍርድ ተፈጸመባት።የ34 ዓመቷ ተከሳሽ ሆዳን ሞሐመድ ዲሪዬ የቤት ሠራተኛዋን ባለፈው ኅዳር መግደሏ ይፋ ከሆነ በኋላ በሕዝቡ ዘንድ ቁጣን ቀስቅሶ የነበረ ሲሆን፣ በፍርድ ቤት ጥፋተኛ ሆና በመገኘቷ ጋልካዮ ውስጥ ዛሬ ተረሽናልች።ታዳጊዋ ሟች የአንድ ዓመት ሕጻን ሳለች ወላጆቿ በመሞታቸው በዘመዶቿ ያደገች ሲሆን፣ ገዳይ የቤት ሠራተኛ እንደምትፈልግ በገለጸችበት ባለፈው ዓመት ነበር የወሰደቻት።ታዳጊዋ በቆይታዋ ተደጋጋሚ ድብደባ እና ስቃይ እንደተፈጸመባት የፖሊስ ምርመራ ከማረጋገጡ በተጨማሪ፣ ከገዳይ ስልክ ላይ ይህንን የሚያጋልጥ የድምጽ እና የቪዲዮ ቅጂ ተገኝቷል።ባለሥልጣናት እንዳሉት የሞት ቅጣቱ የተፈጸመው የሟች ቤተሰቦች የገንዘብ ካሳ ሳይሆን በፍርዱ መሠረት ተከሳሿ እንድትገደል በመጠየቃቸው ነው።ይህም በግዛቲቱ ውስጥ ተግባራዊ በሚደረገው እስላማዊ ሕግ መሠረትነት መሆኑ ተነግሯል።የሞት ቅጣቱ በሚፈጸምበት ወቅት የሟች እና የገዳይ ቤተሰቦች በሥፍራው እንደነበሩ የግዛቲቱ አስተዳዳሪ ተናግረዋል።የፑንትላንድ ባለሥልጣናት እንዳሉት እንዲህ ያለው የሞት ቅጣት በሴት ተከሳሽ ላይ ሲፈጸም ከአስር ዓመታት በኋላ ነው።የመጨረሻው የሞት ቅጣት የተፈጸመው ከ13 ዓመት በፊት አንድ ታዋቂ እስላማዊ መምህርን በመግደል ውስጥ ተሳትፈዋል የተባሉ አንዲት ሴት የምትገኝበት 13 የአል ሻባብ አባላት በተረሸኑበ ጊዜ ነበር።ያጋሩ, የ14 ዓመት የቤት ሠራተኛዋን የገደለች ሴት ሶማሊያ ውስጥ ተረሸነች - ከ 2 ሰአት በፊትኬንያውያን ለፍቅረኞች ቀን ከገንዘብ ኖት የአበባ እቅፍ እንዳይሠሩ ማስጠንቀቂያ ተሰጠ
የፎቶው ባለመብት,LightRocket/Getty Imagesየምስሉ መግለጫ,ከገንዘብ የአበባ እቅፍ መሥራት በተለይም ከፍቅረኞች ቀን ጋር በተያያዘ ታዋቂ እየሆነ መጥቷል።የኬንያ የገንዘብ ኖትን ተጠቅመው የአበባ እቅፍ የሚሠሩ ኬንያውያን ከአገሪቱ ብሔራዊ ባንክ ማስጠንቀቂያ ተሰጣቸው።ከገንዘብ የአበባ እቅፍ መሥራት በተለይም ከፍቅረኞች ቀን ጋር በተያያዘ እየተለመደ መጥቷል።ኬንያውያን ተጽዕኖ ፈጣሪዎች እና ታዋቂ ግለሰቦች ከገንዘብ የተሠራ የአበባ እቅፍ ይዘው የሚሠሯቸው ቪድዮዎች ዝነኛ ናቸው።የተለያየ ዋጋ ያለው የኬንያ ሽልንግ በመጠቀም የአበባ እቅፍ የሚያዘጋጁ ሰዎች እስከ ሰባት ዓመት በሚደርስ እስራት እንደሚቀጡ የኬንያ ብሔራዊ ባንክ አስጠንቅቋል።“የገንዘብ ኖት ታጥፎ፣ ተጠቅልሎ፣ እርስ በርሱ ተጣብቆ እና በሌላም ቅርጽ አበባ እየሆነ ነው። ይህም ዋጋውን ያሳጣዋል” ሲል ብሔራዊ ባንኩ አስታውቋል።ገንዘቡ ኤቲኤም ማሽኖችን እያበላሸ እንደሆነ እንዲሁም አገሪቱ ለአላስፈላጊ ወጪ እንደተዳረገች መሆኑን አክሏል።የገንዘብ ኖት በስጦታ መቅረቡን እንደማይቃወም የገለጸው ባንኩ፤ ከእቅፍ አበባ ውጪ ሌሎች አማራጮች እንዲፈለጉም አሳስቧል።ማኅበራዊ ሚዲያ ላይ የባንኩን ውሳኔ በመደገፍ አስተያየቶች እየተሰጡ ይገኛሉ።“ወንዶች ለፍቅረኞች ቀን ተፈጥሯዊ አበባ ወደመግዛት ተመለሱ” ሲል አንድ ሰው በኤክስ ገጹ ጽፏል።ሌላ ኬንያዊ ደግሞ “የገንዘብ የአበባ እቅፍ ውድ ነው፤ ብክነትም ነው” ብሏል።ያጋሩ, ኬንያውያን ለፍቅረኞች ቀን ከገንዘብ ኖት የአበባ እቅፍ እንዳይሠሩ ማስጠንቀቂያ ተሰጠ - ከ 2 ሰአት በፊትየፈረንሳይ ፖሊስ ኢሎን መስክ የሚያስተዳድረውን የኤክስ ቢሮ ፈተሸ
የፎቶው ባለመብት,Getty Imagesየፈረንሳይ ፖሊስ የበይነ መረብ ወንጀል ክፍል እና ዩሮፖል (የአውሮፓ ኅብረት ፖሊስ)፤ ኢሎን መስክ የሚያስተዳድረው የኤክስ ቢሮን መፈተሻቸው ተገለጸ።የፓሪስ ዐቃቤ ሕግ እንዳለው ብርበራው የተካሄደው የኤክስ ቻትቦት የሆነው ግሮክ ላይ እየተደረገ ካለው ምርመራ ጋር በተያያዘ ነው።በኤክስ ገጽ ላይ ለሚቀርቡ ጥያቄዎች ምላሽ እና አስተያየት የሚሰጠው የሰው ሠራሽ አስተውሎት ቻትቦት ግሮክ፤ የተዛባ መረጃ እያቀረበ ነው በሚል እየተከሰሰ ይገኛል።መስክ እና የኤክስ የቀድሞ ዋና ኃላፊ ሊንዳ ያኮሪኖ ፍርድ ቤት ቀርበው ቃላቸውን እንዲሰጡ ታዝዘዋል።ኤክስ ጉዳዩን በተመለከተ ከቢቢሲ ለቀረበለት ጥያቄ እስካሁን ምላሽ አልሰጠም።ግሮክ በዲፕፌክ የተሠሩ ወሲባዊ ይዘት ያላቸው ምሥሎችን እያቀረበ ነው በሚል ምርመራ ተከፍቶበታል። ኤክስ ግን የንግግር ነጻነትን የሚቃረን “ፖለቲካዊ ዓላማ ያነገበ” ውንጀላ ነው ሲል አጣጥሎታል።ግሮክ የሕጻናት ምሥል ወሲባዊ ይዘት እንዲኖረው በማድረግ፣ በዲፕፌክ የሰዎች ምሥል ወሲባዊ እንዲሆን በማድረግ እና የግለሰቦችን መረጃ በመበዝበዝ ተከስሷል።የሴቶች ምሥል ያለፈቃዳቸው ወሲባዊ ይዘት እንዲኖረው በማድረጉ ግሮክም እየተከሰሰ ይገኛል።የፓሪስ ዐቃቤ ሕግ የኤክስ ገጹን አጥፍቶ በኢንስታግራም እና ሊንክድኢን አማካኝነት መረጃ ማስተላለፍ ጀምሯል።ያጋሩ, የፈረንሳይ ፖሊስ ኢሎን መስክ የሚያስተዳድረውን የኤክስ ቢሮ ፈተሸ - ከ 4 ሰአት በፊት“[የባሕር በር ማግኘት] በባሌም ሆነ በቦሌ አይቀርም”- ጠቅላይ ሚኒስትር ዐቢይ
የፎቶው ባለመብት,PM Officeጠቅላይ ሚኒስትር ዐቢይ ለሕዝብ ተወካዮች ምክር ቤት አባላት የባሕር በር ጥያቄን በሚመለከት ስለሚሠሩ ዲፕሎማሲያዊ ጉዳዮች ሲናገሩ “የኢትዮጵያን የባሕር በር ጥያቄ በዲፕሎማሲ እና በሰጥቶ መቀበል ለማሳካት እየጣርን ነው፤ ነገር ግን በባሌም ሆነ በቦሌ መሳካቱ አይቀርም” አሉ።ጠቅላይ ሚኒስትሩ ለሕዝብ ተወካዮች ምክር ቤት አባላት የባሕር በርን “በሆነ ምክንያት መከልከል ቢታሰብ በቀጣይት መከልከል አይቻልም” በማለት “ወደማያስፈልግ ነገር ከመገባቱ በፊት በሰላም፣ በድርድር መጨረስ ተገቢ ነው ብዬ አስባለሁ” ሲሉ ተናግረዋል።”ኢትዮጵያ የባሕር በር አያስፈልጋትም ብሎ የሚያምን ተፈጥሯዊ ሕግ የሳተ ይመስለኛ” ያሉት ጠቅላይ ሚኒስትሩ “በሆነ ጊዜ መድከም እና ማርጀት ቢኖርም ቀይ ባሕር እና ኢትዮጵያ ተነጣጥለው መኖር አይችሉም” ብለዋል።ከምጽዋ ጫፍ እስከ ሞቃዲሾ 5 ሺህ ኪሎ ሜትር ርዝመት እንዳለ የጠቀሱት ጠቅላይ ሚኒስትር ዐቢይ ኢትዮጵያ የጠየቀችው 50 ኪሎ ሜትር ነው ሲሉ ተናግረዋል።ኢትዮጵያ የባሕር በር በጦርነት ሳይሆን ሰጥቶ በመቀበል መርኅ ከሕዳሴ ግድብ ወይንም ከአየር መንገዱ ድርሻ በመውሰድ በሰላማዊ መንገድ በንግድ ሕግ ለማግኘት እንደምትፈለግ በመገልጽ ይህንን መቀበል “የጊዜ ጉዳይ ካልሆነ በቀር የግድ ይመስለኛል” ብለዋል።ከኢትዮጵያ ወደ ጎረቤት አገራት የሚፈሱትን ወንዞች መከልከል እንደማይቻለው እና ትክክል አንዳልሆነ እኛም ማጋራት አለብን እነርሱም ማጋራት አለባቸው ብለዋል።“እኛ ስጡን ብቻ አላልንም። እኛም ጋር የቀረ ነገራችሁን ውሰዱ፤ ያጠፋነውን ይቅርታ አድርጉ፤ ግን በቀጣይነት ኢትዮጵያን ከተፈጥሮ ጸጋዋ ማስቀረት ያስቸግራል።”የተለያዩ የዓለም አገራት ተወካዮችን ሲያነጋግሩ በአንድ አፍ ‘ይገባችኋል፤ ተገቢ ጥያቄ ነው ግን በጦርነት መሆን የለበትም” እንደሚሏቸውም ተናግረዋል።ወዳጆቻችን “እንወያይ እንምከር ጊዜ ስጡን” ብለዋል ያሉት ጠቅላይ ሚኒስትሩ፤ ኢትዮጵያም ጊዜ ወስደው እንዲወያዩ መስማማቷን ተናግረዋል።130 ሚሊዮን ሕዝብ የሁሉ ጎረቤት ዕዳ ነው ያሉት ጠቅላይ ሚኒስትር ዐቢይ የባሕር በር የማይኖራት ከሆነ “ኢትዮጵያ ያሰበችውን ብልጽግና ማሳካት አትችልም” ሲሉ ተናግረዋል።በዲፕሎማሲ ረገድ መልካም ጅማሮዎች መኖራቸውን ጠቅሰው ጊዜያቸውን ጠብቀው ፍሬ እነደሚያፈሩ በመግለጽ የባሕር በር የማግኘቱ ጉዳይ “በባሌም ሆነ በቦሌ አይቀርም” ብለዋል።ያጋሩ, “[የባሕር በር ማግኘት] በባሌም ሆነ በቦሌ አይቀርም”- ጠቅላይ ሚኒስትር ዐቢይ - ከ 6 ሰአት በፊትጠቅላይ ሚኒስትር ዐቢይ “ከኤርትራ መንግሥት ጋር ፀብ የተጀመረው በትግራይ ጦርነት ወቅት ነው” አሉበኢትዮጵያ እና በኤርትራ መንግሥታት መካከል በአሁኑ ጊዜ የሚታየው መቃቃር የተፈጠረው በቅርብ ጊዜ ሳይሆን በትግራይ ውስጥ ጦርነት እየተካሄደ ከነበረበት ጊዜ አንስቶ ነው ሲሉ ጠቅላይ ሚኒስትር ዐቢይ ለተወካዮች ምክር ቤት ተናገሩ።”አንዳንድ ሰዎች በኢትዮጵያ እና በኤርትራ መካከል ችግር የተከሰተው የኢትዮጵያ መንግሥት የቀይ ባሕር ጉዳይን ስላነሳ ነው ብለው” አንደሚያስቡ የተናገሩት ጠቅላይ ሚኒስትር ዐቢይ “ይህ ግን ስህተት ነው” ብለዋል።”ኤርትራ ከተፈጠረች ጊዜ ጀምሮ በኤርትራ እና በኢትዮጵያ መንግሥት መካከል ችግር ነበረ።አኛ ከመጣን በኋላ አያስፈልገንም ይቅርብን ብለን ለምነናል።”ፀቡ የተጀመረው ብዙዎች እንደሚያስቡት የቀይ ባሕር ጉዳይ ሲመጣ አይደለም” ያሉት ጠቅላይ ሚኒስትሩ፤ “በትግራይ ውጊያ ሲጀመር በመጀመሪያው ዙር ወጊያ ሽሬን ካስለቀቅን በኋላ የኤርትራ ጦር ከኋላ ተከትሎ ሽሬ ገብቶ የአንዳንድ ግለሰቦችን ቤት፣ ፎቅ ማፍረስ ሲጀምር ፀብ ተጀምሯል፤ አልተናገርንም አንጂ።”አክሱምን ይዘን ስናልፍ፤ አክሱም ገብቶ ወጣቶችን በጅምላ ሲረሽን ፀብ ተፋገፍሟል። አድዋን ይዘን ስናልፍ፣ አድዋ ሄዶ ፋብሪካዎችን ሲፈታታ፣ ሲሰርቅ ፀብ ተጋግሏል።”አዲግራት ደርሰን የመድኃኒት ፋብሪካውን የሚነቀለውን ነቅሎ የማይነቀለውን ሲያፈራርስ ፀቡ ጫፍ ደርሷል። ግን ያኔ የኢትዮጵያ መንግሥት በዚህም በዚያም ለመዋጋት አቅም አልነበረውም።”ጠቅላይ ሚኒስትሩ ይህንን ጉዳይ በተመለከተ ከኤርትራ ከፍተኛ ባለሥልጣናት ጋር እንዲነጋገሩ የቀድሞውን የውጭ ጉዳይ ሚኒስትር ገዱ አንዳርጋቸውን መላካቸውን ተናግረዋል።ያጋሩ, ጠቅላይ ሚኒስትር ዐቢይ “ከኤርትራ መንግሥት ጋር ፀብ የተጀመረው በትግራይ ጦርነት ወቅት ነው” አሉ
- ከ 6 ሰአት በፊትየኢራን እና የአሜሪካ ተወካዮች ለድርድር ሊቀመጡ ነው
የፎቶው ባለመብት,Getty Imagesየምስሉ መግለጫ,ፕሬዝዳንት ማሱድ ፔዤስኪያንየኢራኑ ፕሬዝዳንት ማሱድ ፔዤስኪያን የውጭ ጉዳይ ሚኒስትራቸው ከአሜሪካ ጋር ፍትሐዊ ድርድር እንዲደረግ ማዘዛቸውን በማኅበራዊ ሚዲያ ገጻቸው ላይ ባሰፈሩት ጽሑፍ አስታወቁ።ፕሬዝዳንቱ በኤክስ ገጻቸው ላይ እንዳሉት “ወዳጅ መንግሥታት ከአሜሪካው ፕሬዝዳንት ለቀረበው ጥያቄ ምላሽ በመስጠት፣ የውጭ ጉዳይ ሚኒስትሩ ብሔራዊ ጥቅማችንን በሚያስከብር ሁኔታ ለፍትሐዊ እና ለትክክለኛ ድርድር ለማድረግ የሚያስችል ሁኔታን እንዲያመቻቹ ትዕዛዝ ሰጥቻለሁ” ብለዋል።የኢራኑ ፕሬዝዳንት ከአሜሪካ ጋር ለመደራደር ፈቃደኛ መሆናቸውን ያስታወቁት፣ ፕሬዝዳንት ትራምፕ ተወካያቸው ከኢራን ባለሥልጣናት ጋር እየተነጋገሩ መሆናቸውን እና ግንኙነቱ ጥሩ ውጤት እንደሚያስገኝ ተስፋቸውን ከገለጹ በኋላ ነው።ትራምፕ አሁንም የሚደረጉ ንግግሮች ውጤት የማያስገኙ ከሆነ “መጥፎ ነገር ይከሰታል” በማለት በድጋሚ አስጠንቅቀዋል።በቀጣይ ቀናት ምናልባትም በመጪው አርብ የአሜሪካው ፕሬዝዳንት ልዩ መልዕክተኛ ስቲቭ ዊትኮፍ እና የኢራኑ የውጭ ጉዳይ ሚኒስትር አባስ አራግቺ ቱርክ ኢስታምቡል ውስጥ ሊገናኙ ቀጠሮ እንደተያዘላቸው ዘገባዎች እየወጡ ነው።ያጋሩ, የኢራን እና የአሜሪካ ተወካዮች ለድርድር ሊቀመጡ ነው - ከ 7 ሰአት በፊት“በሕዳሴ ላይ አንድም ብር እርዳታ፣ አንድም ብር ብድር ኢትዮጵያ አልወሰደችም”- ጠ/ሚ ዐቢይ
የፎቶው ባለመብት,PM Officeየምስሉ መግለጫ,ጠቅላይ ሚኒስትር ዐቢይጠቅላይ ሚኒስትር ዐቢይ ለሕዝብ ተወካዮች ምክር ቤት በሕዳሴ ግድብ ግንባታ ወቅት አንድም ብድር እና እርዳታ ኢትዮጵያ ከየትኛውም ወገን አለመውሰዷን ተናገሩ።ጠቅላይ ሚኒስትር ዐቢይ የ2018 በጀት ዓመት የ6 ወራት የሥራ አፈጻጸም ሪፖርት ላይ ከምክር ቤት ለተነሱላቸው ጥያቄዎች ምላሽ እና ማብራሪያ በሚሰጡበት ወቅት ነው ይህንን የተናገሩት።”በጀግኖች ኢትዮጵያውያን ቁርጠኛ አቋም፤ በአገርም ውስጥ ከአገር ውጪም ባሉ ኢትዮጵያውያን በቁርጠኝነት ጨክነው በጋራ ቆመው ስለሠሩ የተከወነ ፕሮጀክት ነው” ሲሉ ለግድቡ ግንባታ ብድርም ሆነ እርዳታ እንዳልወሰደች አጽንኦት ሰጥተው ተናግረዋልየአሜሪካው ፕሬዚዳንት ዶናልድ ትራምፕ አገራቸው የታላቁ ሕዳሴ ግደብን ግንባታን በገንዘብ መደገፏን በቅርቡ በተደጋጋሚ ሲናገሩ የቆየ ሲሆን፣ ይህንን ተከትሎ የጠቅላይ ሚኒስትር ዐቢይ በከፍተኛ ባለሥልጣን የተሰጠ ይፋዊ ምላሽ ነው።ጠቅላይ ሚኒትሩ ለሕዝብ ተወካዮች ምክር ቤት አባላት ኢትዮጵያ ከአፍሪካ ቀዳሚ የሆነውን ታላቁን የሕዳሴ ግድብ ገንብታ ብቻ እንዳልቆመች በመግለጽ “ከአፍሪካ ሦስተኛ የሆነውን ኮይሻን እየሠራች ነው” ብለዋል።በኢትዮጵያ ውስጥ የግዙፍ ፕሮጀክቶች ሥራ አለመቆሙን ለምክር ቤት አባላት የተናገሩት ጠቅላይ ሚኒስትሩ፤ ከአፍሪካ አንደኛው ኤርፖርት ግንባታም ተጀምሯል ብለዋል።ያጋሩ, “በሕዳሴ ላይ አንድም ብር እርዳታ፣ አንድም ብር ብድር ኢትዮጵያ አልወሰደችም”- ጠ/ሚ ዐቢይ - ከ 8 ሰአት በፊትየቀድሞው የ’አርሚ 15′ አዛዥ ብርጋዴር ጄነራል ጉዕሽ ገብረ በዋስ ተለቀቁ
የፎቶው ባለመብት,SMየምስሉ መግለጫ,ብርጋዴር ጄነራል ጉዕሽ ገብረየቀድሞው የ’አርሚ 15′ አዛዥ ብርጋዴር ጄነራል ጉዕሽ ገብረ በዋስ መለቀቃቸውን የክልሉ ባለሥልጣናት እና የቤተሰብ አባላት ተናገሩ።ጄነራሉ በዋስ የተፈቱት ሰኞ ጥር 25/2018 ዓ.ም. ወታደራዊ ፍርድ ቤት ከቀረቡ በኋላ መሆኑ ተሰምቷል።“ቀደም ሲል በሕግ ሂደት ምክንያት የታሰሩት ጄነራል ጉዕሽ ገብረ፣ ከውጭ ሆነው ክሳቸውን አንዲከታተሉ በዋስ ተለቀዋል” ሲል የትግራይ የሰላምና ደኅንነት ቢሮ በሰጠው መግለጫ አስታውቋል።ጥር 9/2018 ዓ.ም. በየፀጥታ ኃይሎች በቁጥጥር ሥር የዋሉት ብርጋዴር ጄነራል፡ “ከጠላት ጋር በመገናኘት፣ ሠራዊቱን ለማፍረስ እና የከፍተኛ አመራሮችን ትዕዛዝ በመጣስ” ክስ ተመሥርቶባቸዋል ሲሉ ባለሥልጣናቱ ተናግረዋል።ቤተሰቦቻቸው በጄነራሉ አያያዝ እና በሌሎች ጉዳዮች ላይ ቅሬታ ሲያሰሙ የሰነበቱ ሲሆን፣ የትግራይ የሰላም እና የፀጥታ ባለሥልጣናት ብርጋዴር ጄነራል ጉዕሽ ከቤተሰቦቻቸው እንዲገናኙ ማድረጉን ይገልፋል።የትግራይ ኃይል የአርሚ 15 የቀድሞ አዛዥ ጄነራል ጉዕሽ እስካሁን ድረስ ስለተመሠረተባቸው ክስ ይፋዊ መግለጫ ባይሰጡም፣ ደጋፊዎቻቸው ግን በፖለቲካ አቋማቸው ምክንያት እንደታሰሩ ይገልጻሉ።በህወሓት ከፍተኛ አመራሮች መካከል የተፈጠረው ልዩነትና አለመግባባት ባለፈው ዓመት ወደ ከፍተኛ የጦር አዛዦችን መዛመቱን የሚታወስ ሲሆን ፖለቲካዊ ውጥረት ውስጥ አስገብቷቸዋል።አብዛኞቹ ከፍተኛ የትግራይ ኃይሎች አዛዦች በዶ/ር ደብረጽን የሚመራውን የህወሓት አንጃ ደግፈው፣ በአቶ በጌታቸው ረዳ ሲመራ የነበረውን የቀድሞውን የትግራይ ጊዜያዊ አስተዳደር እንዲፈረስ መወሳነቸውን ተክትሎ ነው ውጥረቱ የተፈጠረው።ያጋሩ, የቀድሞው የ’አርሚ 15′ አዛዥ ብርጋዴር ጄነራል ጉዕሽ ገብረ በዋስ ተለቀቁ - ከ 8 ሰአት በፊትየኢትዮጵያ አየር መንገድ ወደ ትግራይ የሚያደርጋቸውን በረራዎች ጀመረየኢትዮጵያ አየር መንገድ ለቀናት አቋርጦት የነበረውን ወደ ትግራይ የሚያደርገውን በረራ ዛሬ ማክሰኞ ጠዋት ከአዲስ አበባ ወደ መቀለ በተደረገ በረራ መልሶ ተጀመረ።ባለፈው ሳምንት መጀመሪያ ላይ በፌደራል መንግሥቱ እና በትግራይ ኃይሎች መካከል የተቀሰቀሰውን ግጭት ተከትሎ ነበር በረራዎች ካለፈው ሐሙስ ጀምሮ የተቋረጡት።የኢትዮጵያ አየር መንገድ የበረራ ቦታ መያዥ የበይነ መረብ ገጽ በትግራይ ክልል ወደ ሚገኙ ሁሉም መዳረሻዎች የሚደረጉ በረራዎች ክፍት መሆናቸውን ያመለክታል።ባለፈው ሳምንት በረራዎች ከመቋረጣቸው በፊት አየር መንገዱ ወደ ክልሉ ዋና ከተማ መቀለ በየቀኑ ስምነት በረራዎች ያደርግ የነበረ ሲሆን፣ አሁን ግን ወደ አምስት በረራዎች መቀነሱትን ምንጮች ለቢቢሲ ተናግረዋል።ያጋሩ, የኢትዮጵያ አየር መንገድ ወደ ትግራይ የሚያደርጋቸውን በረራዎች ጀመረ
- ከ 9 ሰአት በፊትበአሜሪካዋ ሚኒያፖሊስ ከተማ የሚሰማሩ የፌደራል ኃይሎች የሰውነት ካሜራ ሊገጠምባቸው ነው
የፎቶው ባለመብት,Getty Imagesባለፉት ሳምንታት በተቃውሞ ስትናጥ በቆየችው የሚኒሶታ ግዛቷ ሚኒያፖሊስ ከተማ የሚሰማሩ የፌደራል ኢሚግሬሽን ኃይሎች የሰውነት ካሜራ አድርገው መንቀሳቀስ እንደሚጀምሩ የአሜሪካ የአገር ውስጥ ደኅንነት መስሪያ ቤት አስታወቀ።መስሪያ ቤቱ ይህንን አዲስ እርምጃ ያስታወቀው የፌደራል ኢሚግሬሽን ኃይሎች አሌክስ ፕሬቲ እና ሬኔ ጉድ የተባሉት ሁለት አሜሪካውያንን በሳምንታት ልዩነት ውስጥ መግደላቸውን ተከትሎ መንግሥት ላይ ተቃውሞ በመነሳቱ ነው።የሁለቱን ሰዎች ሕይወቱ የቀጠፈውን እርምጃ የወሰዱት የፌደራል ኃይሎቹ የተሰማሩት ስደተኞች ለመያዝ ሚኒያፖሊስ ውስጥ ከተሰማሩ በኋላ ነው።የአገር ውስጥ ደኅንነት ሚኒስትሯ ክርስቲ ኖም “ከአሁን ጀምሮ ሚኒያፖሊስ ውስጥ የሚሰማሩ ሁሉም መኮንኖች ላይ የሰውነት ካሜራ እንገጥማለን” ሲሉ ሰኞ ዕለት በኤክስ ገጻቸው ጽፈዋል።የሄነፒን ካውንቲ የህክምና መርማሪ ባደረገው ምርመራ በፌደራል ኃይሎች እርምጃ ምክንያት የተከሰተውን የፕሬቲ ሞት ‘ግድያ’ እንደሆነ ደምድሟል። ይህ ድምዳሜ አንድ ሰው በሌላ ሰው መገደሉን የሚያመለክት ቢሆንም በትክክል ወንጀል ተፈጽሟል የሚለውን የሚያረጋግጥ ላይሆን ይችላል።ሰኞ ዕለት የወጣው የምርመራ ውጤት እንደሚያሳየው፤ ፕሬቲ በአንድ ወይም ከዚያ በሚበልጡ የጸጥታ ኃይሎች በተተኮሰበት ጥይት “በርካታ የተኩስ ቁስሎችን” አስተናግዷል።ግለሰቡ ሚኒያፖሊስ ውስጥ ወደሚገኘው የሄነፒን ካውንቲ የሕክምና ማዕከል የድንገተኛ ክፍል ከተወሰደ በኋላ ሕይወቱ ማለፉንም መረጃው ያመለክታል።የአሜሪካ የጉምሩክ እና የድንበር መስሪያ ቤት እንደሚገልጸው ከሆነ የፕሬቲ ሞት ውስጥ እጃቸው ያለበት ሁለቱ የፌደራል ላይሎች የሰውነት ላይ ካሜራ አድርገው ነበር። ወኪሎቹ ለጊዜው ከሥራ ታግደው እንዲቆዩ መደረጉንም መስሪያ ቤቱ አስታውቋል።የአሜሪካ የፍትሕ ሚኒስቴር በበኩሉ በፕሬቲ ሞት ዙሪያ የሲቪል መብት ጥሰት ምርመራ መክፈቱን ገልጿል።የአገር ውስጥ ደኅንነት ሚኒስትሯ ክርስቲ ኖም፤ የገንዘብ ድጋፍ እንደተገኘ ፌደራል ኃይሎች ላይ የሰውነት ካሜራ የመግጠም ስራው በአገር አቀፍ ደረጃ እንዲከወን ይደረጋል።ስለዚህ እቅድ አስተያየታቸው የተጠየቁት ፕሬዝዳንት ዶናልድ ትራምፕ፤ የሰውነት ካሜራ ሲገጠም “በጥቅሉ የሕግ አስከባሪዎች ጥሩ ወደመሆን እንዲያዘነብሉ ያደርጋል፤ ምክንያቱም ሰዎች ስለሚፈጠረው ነገር መዋሸት አይችሉም” ብለዋል።”በአጠቃላይ ሲታይ 80 በመቶ ያህል ለሕግ አስከባሪዎች ጥሩ ይመስለኛል” ብለዋል።ያጋሩ, በአሜሪካዋ ሚኒያፖሊስ ከተማ የሚሰማሩ የፌደራል ኃይሎች የሰውነት ካሜራ ሊገጠምባቸው ነው - 2 የካቲት 2026“የሚያከብረንን እናከብራለን፤ ለሚዝትብን ደግሞ ተመሳሳይ መልስ እንሰጣለን” ኢራን
የፎቶው ባለመብት,Getty Imagesየምስሉ መግለጫ,የውጭ ጉዳይ ሚኒስትር አባስ አራግቺኢራን የተፈጠረውን ውጥረት በተመለከተ ከየትኛውም ወገን ለሚሰነዘር አዎንታዊም ሆነ አሉታዊ ነገር ተመጣጣኝ ምላሽ እንደምትሰጥ አስታወቀች።የውጭ ጉዳይ ሚኒስትር አባስ አራግቺ ከአሜሪካ በኩል የሚሰነዘሩትን ዛቻዎች እና የውይይት ሃሳቦች በመጥቀስ ኢራን ለሁሉም እንዳመጣጡ ምላሽ እንደምትሰጥ ተናግረዋል።”በአክብሮት ለሚያናግረን በአክብሮት እንመልሳለን። በማስፈራራት ለሚያናግረንም በተመሳሳይ ቋንቋ መልስ እንሰጣለን።ለዲፕሎማሲ ዝግጁ ነን፤ ነገር ግን ዲፕሎማሲ ከማስፈራራት እና ከጫና ጋር አብሮ አይሄድም።ዲፕሎማሲ የራሱ መንገድ አለው” ብለዋል።የኢራን ዋነኛው ዲፕሎማት ጨምረውም አሜሪካ ወደ ዲፕሎማሲው ፊቷን ያዞረችው በሕዝባዊ ተቃውሞው አማካይነት የታሰበው ‘ሴራ’ ስላልተሳካ ነው ሲሉ ወቅሰዋል።ሚኒስትሩ በድጋሚ አሜሪካ እና እስራኤል በሺዎች የሚቆጠሩ ሰዎች ተገድለውበታል በተባለው ለሳምንታት በዘለቀው ተቃውሞ ውስጥ ተሳትፈዋል ሲሉ ከስሰዋቸዋል።በኢራን የተካሄደው ተቃውሞ ኢራን ከእስራኤል እና ከአሜሪካ ጋር ባለፈው ዓመት ሰኔ ለ12 ቀናት ያደረጉት ጦርነት ተከታይ ጥቃት ነው በማለት “ተቃውሞዎቹ ከሕዝቡ ፍላጎት ጋር የሚያገናኛቸው ነገር የለም” ብለዋል።አሜሪካ በኢራን ላይ ጥቃት እንደምትፈጽም እየዛተች እና ኢራን ምላሽ እንደምትሰጥ እያስጠነቀቀች ባሉበት ጊዜ ንግግር ለመጀመር ጥረት እየተደረገ ይገኛል።የውጭ ጉዳይ ሚኒስትሩ ግን የንግግር ሃሳብ የመጣው “ሴራቸው ከከሸፈ በኋላ ነው፤ አሁን እነሱ ናቸው ስለዲፕሎማሲ የሚያወሩት። እኛ ሁሌም ለዲፕሎማሲ ዝግጁ ነን” በማለት “በእኩልነት፣ በጋራ መከባበር እና ለጋራ ጥቅም” እንደሚደራደሩ ተናግረዋል።የውጭ ጉዳይ ሚኒስትር አራግቺ ንግግር የተሰማው በዋሺንግተን እና በቴህራን መካከል ያለውን ውጥረት ለማርገብ የሚደረገው ጥረት በተጠከናረበት እና በሁለቱ አገራት መካከል አዲስ ድርድር ለመጀመር አመቺ ሁኔታዎች እንዳሉ እየተነገረ ባለበት ጊዜ ነው።ያጋሩ, “የሚያከብረንን እናከብራለን፤ ለሚዝትብን ደግሞ ተመሳሳይ መልስ እንሰጣለን” ኢራን - 2 የካቲት 2026ማዕከላዊ አሜሪካዊቷ አገር ኮስታሪካ ሁለተኛዋን ሴት ፕሬዚደንት መረጠች
የፎቶው ባለመብት,Reutersየወግ አጥባቂውን ‘ሶቨሪን ፒፕል ፓርቲ’ ዕጩ የሆኑት ላውራ ፈርናንዴዝ በማዕከላዊ አሜሪካ የምትገኘው ኮስታሪካ ፕሬዚደንት ሆነው ተመረጡ።እስካሁን ባለው ሂደት 88 በመቶ ያህሉ ድምጽ የተቆጠረ ሲሆን፣ ከተፎካካሪያቸው አልቫሮ ራሞስ የ48 በመቶ ልዩነት ስላላቸው ማሸነፋቸውን አረጋግጠዋል።በዚህም በአውሮፓውያኑ 2010 ከተመረጡት ላውራ ቺንቺላ ቀጥሎ ሁለተኛዋ የአገሪቱ ሴት ፕሬዚደንት ሆነዋል።የ39 ዓመቷ ፈርናንዴዝ ለፕሬዚደንትነት ከመወዳደራቸው በፊት በፕላን ሚኒስትርነት እንዲሁም በሌሎች ኃላፊነቶች አገልግለዋል።ተመራጯ ፕሬዚደንት ወንጀልን በመከላከል ረገድ ተሰናባቹ ፕሬዚደንት ሮድሪጎ ቻቭስ ሲያከናውኑት የነበረውን ተግባር አጠናክረው እንደሚቀጥሉ ቃል ገብተዋል።በኮስታሪካ ሕገ መንግሥት ፕሬዚዳንቶች ከሁለት ተከታታይ የሥልጣን ዘመን በላይ ማገልገል ስለማይችሉ አሁን አገሪቷን እየመሩ ያሉት ሮድሪጎ ቻቭስ በምርጫው አልተወዳደሩም።ፈርናንዴዝ ሚያዝያ ወር መጨረሻ ላይ ቃለ መሃላ ይፈፅማሉ ተብሎ ይጠበቃል።ያጋሩ, ማዕከላዊ አሜሪካዊቷ አገር ኮስታሪካ ሁለተኛዋን ሴት ፕሬዚደንት መረጠች - 2 የካቲት 2026ፕሬዝዳንት ትራምፕ ኮሜዲያን ትሬቨር ኖዋን ሊከሱ ነው
የፎቶው ባለመብት,Getty Imagesየምስሉ መግለጫ,ታዋቂው ደቡብ አፍሪካዊ ኮሜዲያን ትሬቨር ኖዋፕሬዝዳንት ትራምፕ ደቡብ አፍሪካዊውን ታዋቂ ኮሜዲያን እና የቴሌቪዥን ፕሪግራም አቅራቢ ትሬቨር ኖዋ በግራሚ ሽልማት ወቅት በተናገረው “ስሜን አጥፍቷል” በማለት እንደሚከስሱት ዛቱ።በሽልማቱ ሥነ ሥርዓት ላይ ኖዋ የዓመቱን ምርጥ ሙዚቃ ባስተዋወቀበት ጊዜ “የዓመቱ ምርጥ ሽልማት የኤፒስታይን ደሴት ስለሌለ ትራምፕ ከቢል ክሊንተን ጋር የሚዝናኑበትን ግሪንላንድ ደሴትን አጥብቀው እንደሚፈልጉት ሁሉ ሁሉም አርቲስት የሚፈልገው ሽልማት” ብሎ ነበር።ትራምፕም ይህንን ንግግሩን ፍጹም ውሸት በማለት ስለቀድሞው ፕሬዝዳንት ቢል ክሊንተን ምንም ማለት እንደማይችሉ፤ ነገር ግን በወሲብ ጥቃት ወንጀል ስሙ በስፋት በሚነሳው የኤፕስቲን ደሴት እንዳልተገኙ እንዲያውም ከአቅራቢያው እንዳልደረሱ በማኅበራዊ ሚዲያ ገጻቸው ላይ ጽፈዋል።እንዲህ ያለው ክስም በመደበኛ መገናኛ ብዙኃኖች እንኳን እንዳልቀረበባቸው በመጥቀስ ኖዋ የተናገረው ነገር “የቀልድ መስመርን ያለፈ ስም ማጥፋት ነው” ብለዋል።ስለዚህም ጠበቆቻቸውን በማዘዝ ትሬቨር ኖዋ “ከፍተኛ ጉዳት አድርሶብኛል” በማለት በሕግ እንደሚጠይቁት ዝተዋል።ይህ የትራምፕ ቁጣ የኤፕስቲን ምሥጢራዊ ሰነዶች ከመውጣታቸው ጋር በተያያዘ ፕሬዝዳንቱ ቢያስተባብሉም ከዚህ በፊት ከግለሰቡ ጋር ጋር ግንኙነት አላቸው የሚለውን ክስ በማስታወስ በድጋሚ መነጋገሪያ አድርጓቸዋል።ያጋሩ, ፕሬዝዳንት ትራምፕ ኮሜዲያን ትሬቨር ኖዋን ሊከሱ ነው - 2 የካቲት 2026የሳዑዲ መከላከያ ሚኒስትር ‘ትራምፕ እርምጃ ካልወሰዱ ኢራን መልሳ ትጠናከራለች’ አሉ
የፎቶው ባለመብት,Getty Imagesየምስሉ መግለጫ,በውጭ የሚኖሩ ኢራናውያን ትራምፕ እርምጃ እንዲወስዱ የሚጠይቅ ፖስተር ይዘውየሳዑዲ አረቢያው የመከላከያ ሚኒስትር ፕሬዝዳንት ዶናልድ ትራምፕ እንደዛቱት በኢራን ላይ ወታደራዊ እርምጃ የማይወስዱ ከሆነ ኢራን የበለጠ “ትጠናከራለች” ብለዋል መባሉ እያነጋገረ ነው።የአሜሪካው የዜና ድረ ገጽ አክሲዮስ የመከላከያ ሚኒስትሩ ልዑል ኻሊድ ቢን ሳልማን አርብ ዕለት ዋሽንግተን ውስጥ በተደረገ የግል ውይይት ላይ አሜሪካ ኢራንን ካልመታች አገዛዙ ተጠናክሮ ይወጣል ማለታቸውን በስፍራው የነበሩ ምንጮችን ጠቅሶ ዘግቧል።የኢራን የውጭ ጉዳይ ሚኒስቴር ቃል አቀባይ ግን “የአንድን አገር አቋም በመገናኛ ብዙኃን ዘገባ ብቻ አንመዝንም” ዘገባውን አጣጥለው አገራቸው ከሳዑዲ አረቢያ ጋር ቋሚ ግንኙነት እያደረገች መሆኑን አመልክተዋል።እሁድ ዕለት የወጣው አሽራቅ አል አውሳጥ ጋዜጣ አንድ የሳዑዲ ከፍተኛ ባለሥልጣንን ጠቅሶ እንደዘገበው ሳዑዲ አረቢያ በኢራን ላይ ያላት አቋም አልተቀየረም ሲሉ አስተባብለዋል።ስማቸው ያለተጠቀሰው ባለሥልጣን እንደተናገሩት ሳዑዲ በኢራን እና በሳዑዲ መካከል የተከሰተው ችግር በዲፕሎማሲ እና በንግግር እንዲፈታ ትፈልጋለች ብለዋል።ይህ በእንዲህ እንዳለ የኢራን ጦር ኃይሎች ጠቅላይ ኤታማዦር ሹም አብዶልራሂም ሙሳቪ ደግሞ በኢራን ላይ ጥቃት የሚፈጸም ከሆነ አሜሪካ እና አጋሮቿ ከባድ ምላሽ እንደሚገጥማቸው ተናግረዋል።“ጠላታችን የምትፈጽመው አንድ ስህተት አሜሪካውያንን ለአደጋ ይዳርጋቸዋል እንዲሁም ከቀጣናው የሚነሳው እሳትም አሜሪካን እና አጋሮቿን ይበላቸዋል” ሲሉ አስጠንቅቀዋል።ያጋሩ, የሳዑዲ መከላከያ ሚኒስትር ‘ትራምፕ እርምጃ ካልወሰዱ ኢራን መልሳ ትጠናከራለች’ አሉ - 2 የካቲት 2026እስራኤል ወደ ጋዛ የሚያስገባውን ቁልፍ የራፋህ ድንበር እንደገና ከፈተች
የፎቶው ባለመብት,AFPየምስሉ መግለጫ,ሰኞ ጠዋት አምቡላንሶች በግብፅ በኩል ባለው የራፋህ ድንበር ለማለፍ ሲጠባበቁ ነበር።እስራኤል የጋዛ ሰርጥን እና ግብፅን የሚያገናኘውን ቁልፍ የራፋህ ድንበር ለሰዎች እንቅስቃሴ እንደገና ከፈተች።ይህንንም ተከትሎም በጦርነቱ የተሰደዱ እንዲሁም ለሕክምና የሚወጡ ፍልስጤማውያን ወደ ራፋህ ድንበር መግባት ጀምረዋል።በጋዛ በኩል ያለው የራፋህ ድንበር በእስራኤል ኃይሎች ከተያዘበት ከአውሮፓውያኑ ግንቦት 2024 ጀምሮ ዝግ ሆኖ ነበር የቆየው።እስራኤል እና ሐማስ ከስምምነት በደረሱበት እና ጥቅምት ወር ላይ ተግባራዊ መሆን በጀመረው የአሜሪካው ፕሬዚደንት ዶናልድ ትራምፕ የተኩስ አቁም ዕቅድ የመጀመሪያ ምዕራፍ ወቅት መከፈትም ነበረበት።ሆኖም እስራኤል በጋዛ የመጨረሻው ታጋች ዜጋዋ አስክሬን እስከሚመለስ ድረስ ዘግታው ቆይታለች።ባለፈው ሳምንት የመጨረሻው ታጋች አስክሬን ከተመለሰላት በኋላ አሁን ላይ ድንበሩ እንዲከፈት አድርጋለች።ይህም ለበርካታ ፍልስጤማውያን እፎይታን ሰጥቷል።ነገር ግን አሁንም በድንበሩ ማለፍ የሚፈቀድላቸው ጥቂት ቁጥር ያላቸው ሰዎች በመሆናቸው እና ምንም ዓይነት ቁሳቁስ ይዞ መግባት ባለመቻሉ ስጋት ገብቷቸዋል።በአካባቢው እንዳሉ ሆስፒታሎች እና የዓለም ጤና ድርጅት መረጃ ከሆነ ወደ 20 ሺህ የሚጠጉ ህመምተኛ እና ጉዳት የደረሰባቸው ፍልስጤማውያን ለሕክምና ከጋዛ ለመውጣት እየተጠባበቁ ነው።ከእስራኤል የወጡ ሪፖርቶች እንደሚያመለክቱት ደግሞ በአንድ ቀን በድንበሩ መውጣት የሚችሉት ከአንድ ወይም ከሁለት አስታማሚ ጋር 50 ህሙማን ብቻ ናቸው። ከዚህም በተጨማሪ በአንድ ቀን በጦርነቱ ወቅት የተሰደዱ 50 ሰዎች ብቻ ወደ ጋዛ መመለስ እንደሚችሉ ተነግሯል።ከ30 ሺህ በላይ የጋዛ ነዋሪዎች ወደ ጋዛ ለመመለስ በካይሮ በሚገኘው የፍልስጤም ኤምባሲ ተመዝገብው እንደሚገኙም ተገልጿል።ያጋሩ, እስራኤል ወደ ጋዛ የሚያስገባውን ቁልፍ የራፋህ ድንበር እንደገና ከፈተች - 2 የካቲት 2026ኢራን በመጪዎቹ ቀናት ለአውሮፓ ኅብረት የአሸባሪነት ፍረጃ የአጸፋ ምላሽ እንደምትሰጥ ገለጸች
የፎቶው ባለመብት,EPAየአውሮፓ ኅብረት፤ የኢራን እስላማዊ አብዮታዊ ዘብን በአሸባሪነት መፈረጁን ተከትሎ ቴህራን በአገሯ ውስጥ የሚገኙ ሁሉንም የኅብረቱ አምባሳደሮች ማብራሪያ እንዲሰጡ እንደጠራች እና በመጪዎቹ ቀናት የአጸፋ ምላሽ እንደምትሰጥም ገለጸች።የኢራን መንግሥት በመላ አገሪቱ የተነሳበትን ተቃውሞ ለማፈን በሺህዎች የሚቆጠሩ ሰዎች እንዲገደሉ እና በአስር ሺህዎች እንዲታሰሩ ያደረገ እርምጃ ወስዷል። ይህንን ተከትሎም የአውሮፓ ኅብረት ባለፈው ሳምንት የኢራን እስላማዊ አብዮታዊ ዘብን የአሸባሪዎች ዝርዝር ውስጥ አካትቷል።ከዚህ ቀደም እንደ አሜሪካ እና ካናዳ ያሉ አገራትም ይህንን ወታደራዊ ኃይል በአሸባሪ ድርጅትነት ፈርጀው ነበር። ይህ ዓይነቱ እርምጃ በአዛኛው ትዕምርታዊ ቢሆንም አብዮታዊ ዘቡ በአገሪቱ ኢኮኖሚ ላይ ያለው ተጽዕኖ ቀላል ባለመሆኑ የኢራን ምጣኔ ሀብትን የበለጠ አጣብቂኝ ውስጥ ይከትተዋል።ይህንን እርምጃ የተቃወመችው ኢራን ከእሑድ ዕለት ጀምሮ አምባሳደሮች መጥራት መጀመሯን የአገሪቱ የውጭ ጉዳይ ሚኒስትር ቃል አቀባይ ኢስማኤል ባግሃይ ለጋዜጠኞች መናገራቸውን አሶሺየትድ ፕሬስ ዜና ወኪል ዘግቧል። ይህ ሂደት ዛሬ ሰኞም ቀጥሎ እንደሚውልም ቃል አቀባዩ አክለዋል።ቃል አቀባዩ፤ ሊወሰዱ የሚችሉ “ተከታታይነት ያላቸው እርምጃዎች ተገምግመዋል። በርካታ አማራጮች እየተዘጋጁ ነው፤ ወደ ውሳኔ ሰጪ አካላት ተልከዋል” ብለዋል።“በመጪዎቹ ቀናት የኢራን ኢስላማዊ ሪፐብሊክ የአውሮፓ ኅብረት ለወሰደው ሕገ ወጥ፣ ኢ-አመክንዮአዊ እና እጅግ የተሳሳተ እርምጃ የሚሆን የአጸፋ ምላሽ ላይ ውሳኔ ታሳልፋለች” ሲሉም ጠቁመዋል።ከዚህም ባሻገር፤ ኢራን በአውሮፓውያኑ 2019 የወጣን ሕግ በመጠቀም ሁሉምን አውሮፓ ኅብረት ሠራዊቶች በአሸባሪነት ለመፈረጅ እያሰበች መሆኑን አገሪቱ ፓርላማ አፈ ጉባኤ ገልጸዋል።ኢራን እነዚህን እርምጃዎች እየወሰደች ያለችው ከአሜሪካ የተቃጣባት የወታደራዊ እርምጃ ስጋት እያየለ ባለበት ወቅት ነው። የአሜሪካ ፕሬዝዳንት ዶናልድ ትራምፕ፤ የኢራን መንግሥት ተቃዋሚዎች በመግደሉ እና የጅምላ የሞት ቅጣት ሊፈጸም እንደሚችል በመግለጽ እርምጃ ለመውሰድ መዛታቸው ይታወቃል።የአሜሪካ ጦር “ዩኤስኤስ አብራሃም ሊንከን” የተባለው ግዙፍ የጦር መርከብ እንዲሁም በርካታ ሚሳኤል አውዳሚ መሣሪያዎችን ወደ መካከለኛው ምሥራቅ አንቀሳቅሷል።እስካሁን ድረስ ግን ፕሬዝዳንት ትራምፕ ኃይል ለመጠቀም ይወስኑ እንደሆነ ግልጽ አይደለም። በመካከለኛው ምሥራቅ ጦርነት እንዳይነሳ እየጣሩ ያሉ የቀጣናው አገራት ዲፕሎማሲያዊ ግንኙነቶችን ለመፍጠር እየሞከሩ ነው።ያጋሩ, ኢራን በመጪዎቹ ቀናት ለአውሮፓ ኅብረት የአሸባሪነት ፍረጃ የአጸፋ ምላሽ እንደምትሰጥ ገለጸች - 2 የካቲት 2026እስራኤል ኤምኤስኤፍ በጋዛ እንዳይሠራ ልታግድ ነው
የፎቶው ባለመብት,AFP via Getty Imagesእስራኤል፤ የድንበር የለሽ የሐኪሞች ቡድን (ኤምኤስኤፍ) በጋዛ የሚያደርገውን እንቅስቃሴ እንደምታግድ አስታወቀች።የተራድኦ ድርጅቱ በጋዛ ያሉትን ሠራተኞች ዝርዝር ለመስጠት ፈቃደኛ ባለመሆኑ ምክንያት እገዳው እንዲጣል መወሰኑ ተገልጿል።የእስራኤል መንግሥት 37 ተቋማት አገር በቀል እና ዓለም አቀፍ ተቋማት በጋዛ ያሉ ሠራተኞቻቸውን የተመለከቱ ሰነዶች እንዲያስረክቡ ጠይቋል።የእስራኤል መንግሥት ከኤምኤስኤፍ ሠራተኞች የተወሰኑት ከሐማስ እና ኢስላሚክ ጂሃድ ጋር ግንኙነት አላቸው ብሎ ቢከስም ድርጅቱ ክሱን አስተባብሏል።ተቋሙ የፍልስጤማውያን እንዲሁም የሌሎች አገራት ሠራተኞቹን ዝርዝር ለእስራኤል መንግሥት እንደማይሰጥ አስታውቋል። የሠራተኞቹ ደኅንነት የተጠበቀ ስለመሆኑ ከእስራኤል ማረጋገጫ እንዳላገኘም ገልጿል።የእስራኤል መንግሥት “ኤምኤስኤፍ ሌሎች በቀጣናው እንደሚሠሩ ተቋማት የአገር ውስጥ ሠራተኞቹን ዝርዝር ለመስጠት አልፈቀደም” ብሏል።ታኅሣሥ ወር መጨረሻ ላይ እስራኤል “አዲሱን የምዝገባ ሒደት አልተከተሉም” ያለቻቸውን የ37 ዓለም አቀፍ ተራድኦ ድርጅቶችን ፈቃድ እንደምትሰርዝ አስታውቃለች።ተቋማቱ በጋዛ እና በግዳጅ ይዞታ ሥር ባለው ዌስት ባንክ ይሠሩ የነበሩ ናቸው። ከተቋማቱ መካከል ኤምኤስኤፍ፣ አክሽንኤድ እና ሮርዌጅያን ሬፍዩጂ ካውንስል የሚገኙበት ሲሆን፤ ሥራቸውን በ60 ቀናት ውስጥ እንዲያቋርጡ ትዕዛዝ ተሰጥቷቸዋል።ያጋሩ, እስራኤል ኤምኤስኤፍ በጋዛ እንዳይሠራ ልታግድ ነው - 2 የካቲት 2026ቻይና ምያንማር ውስጥ የሳይበር ማጭበርበሪያ ካምፖችን የሚመሩ ተጨማሪ አራት ሰዎችን በሞት ቀጣች
የፎቶው ባለመብት,CCTVቻይና፤ ምያንማር ውስጥ የሳይበር ማጭበርበሪያ ካምፖችን ከሚያስተዳድሩ ቡድኖች አንዱ የሆነው ‘ባይ’ የተሰኘ የቤተሰብ ማፊያ ቡድን አባላት የሆኑ አራት ሰዎችን በሞት መቅጣቷን የአገሪቱ መንግሥት መገናኛ ብዙኃን ዘገበ።በሞት የተቀጡት ግለሰቦች፤ በማጭበርበር፣ በነፍስ ግድያ፣ በአካል ጉዳት ማድረስ እና በሌሎች ወንጀሎች ከተፈረደባቸው 21 የቤተሰቡ አባላት እና ግብረ አበሮቻቸው መካከል ናቸው።ባለፈው ኅዳር ላይ የቤተሰቡ መሪ የሆነው ባይ ሱኦቼንግን ጨምሮ አምስት ሰዎች በሞት እንዲቀጡ ፍርድ ቤት ወስኖ ነበር። ይሁን እንጂ የማፊያ ቤተሰቡ መሪ ከፍርዱ በኋላ ታምሞ ሕይወቱ እንዳለፈ የመገናኛ ብዙኃኑ ዘገባ ያመለክታል።በደቡብ ምሥራቅ እስያ በሚገኙት የሳይበር ማጭበርበሪያ ማዕከላት ላይ ዘመቻ የከፈተችው ቻይና፤ ‘ሚንግ’ የተባለ ሌላ የማፊያ ቤተሰብ አባል የሆኑ 11 ሰዎችን ባለፈው ሳምንት በሞት ቀጥታለች።የሞት ቅጣት ተፈጻሚ የሆነባቸው የባይ እና ሚንግ እንዲሁም ሌሎች በርካታ ቤተሰቦች የምያንማር የድንበር ከተማ የሆነችው ላውካይንግን ተቆጣጥረው የቁማር፣ የወሲብ ንግድ እና የሳይበር ማጭበርበር ተግባራት ለዓመታት ሲያከናውኑ ቆይተዋል።እነዚህ ተግባራት የሚፈጸሙባቸውን ማዕከላት ኢትዮጵያውያንን ጨምሮ በ100 ሺዎች የሚቆጠሩ ሰዎች በግዳጅ ሠራተኝነት ተይዘው ስቅይት እና እንግልት ሲፈጸምባቸው ነበር። ታይላንድ ውስጥ ሥራ እንደሚያገኙ ተነግሯቸው ወደ እነዚህ ካምፖች የተወሰዱ በሺህዎች የሚቆጠሩ ኢትዮጵያውያን ባለፈው ዓመት ወደ አገራቸው መመለሳቸው ይታወሳል።ካምፖቹን ከሚመሩ ቤተሰቦች መካከል “ቁጥር አንድ” ላይ የሚቀመጠው የባይ ቤተሰብ እንደሆነ የባይ ሱኦቼንግ ልጅ በቁጥጥር ሥር ከዋለ በኋላ ለመንግሥት መገናኛ ብዙኃን ተናግሮ ነበር።የቻይና መንግሥት ባለሥልጣናት እንደሚናገሩት የባይ ቤተሰቦች የራሳቸውን ሚሊሻ የሚያስተዳድሩ ሲሆን ለሳይበር ማጭበርበር እና ለቁማር የሚውሉ 41 ካምፖችን መስርተው ነበር።በእነዚህ ካምፖች ውስጥ በሚገኙ የግዳጅ ሠራተኞች ላይ ድብደባ እና ስቅይት መፈጸም የተለመዱ ተግባራት እንደነበሩም ተገልጿል። የቤተሰቡ የወንጀል ድርጊቶች ስድስት ቻይናውያን እንዲሞቱ፣ አንድ ሰው ራሱን እንዲያጠፋ እንዲሁም በርካታ ሰዎች የአካል ጉዳት እንዲደርስባቸው ምክንያት እንደሆኑ ፍርድ ቤቱ ተናግሯል።ያጋሩ, ቻይና ምያንማር ውስጥ የሳይበር ማጭበርበሪያ ካምፖችን የሚመሩ ተጨማሪ አራት ሰዎችን በሞት ቀጣች - 2 የካቲት 2026የኢራን ጠቅላይ መሪ ኻሜኒ አሜሪካ ጥቃት የምትፈጽም ከሆነ ቀጣናዊ ጦርነት እንደሚነሳ አስጠነቀቁ
የፎቶው ባለመብት,Iranian leader press office via Getty Imagesበመካከለኛው ምሥራቅ የሚገኘውን ኃይሏን እያጠናከረች ካለችው አሜሪካ ጋር የተፋጠጡት የኢራን የጠቅላይ መሪ አያቶላህ አሊ ኻሜኒ፤ ዋሽንግተን ቴህራን ላይ የምትፈጽመው ማንኛውም ጥቃት ቀጣናዊ ጦርነት እንደሚያስነሳ አስጠነቀቁ።ኻሜኒ፤ “አሜሪካውያኖቹ ጦርነት ከጀመሩ በዚህ ጊዜ [የሚነሳው] ቀጣናዊ ጦርነት እንደሚሆን ማወቅ አለባቸው” ሲሉ መናገራቸውን ከአገሪቱ መንግሥት ጋር ግንኙት ያለው ታስኒም የዜና ወኪል ዘግቧል።የአሜሪካ ፕሬዝዳንት ዶናልድ ትራምፕ ኢራን “ቁም ነገር ያለው ውይይት” ላይ እንደሆነች እና ይህ ውይይት “ተቀባይነት ያለው” ውጤት ላይ እንደሚያደርስ ተስፋ ማድረጋቸውን ገልጸው ነበር።የኢራን የውጭ ጉዳይ ሚኒስትር አባስ አራግቺ በበኩላቸው፤ በቴህራን የኒውክሌር መርሃ ግብር ላይ “ስምምነት ላይ መድረስ እንደምንችል እርግጠኛ ነኝ” ሲሉ ለሲኤንኤን ተናግረዋል።ፕሬዝዳንት ትራምፕ የኢራንን ኒውክሌር የማበልጸግ ፍላጎት እና ጸረ መንግሥት ተቃዋሚዎች ላይ በወሰደችው በሺህዎች የሚቆጠሩ ሰዎች የገደለ እርምጃ ምክንያት በማድረግ ጣልቃ እንደሚገቡ ዝተዋል።የኢራን የውጭ ጉዳይ ሚኒስትር አራግቺ፤ “እንደ አለመታደል ሆኖ አሜሪካን እንደ ተደራዳሪ አጋር ለማየት ያለን እምነት አጥተናል” ብለዋል።ሆኖም በቀጣናው ባሉ ወዳጅ አገራት በኩል የሚደረገው የመልዕክት ልውውጥ ከዋሽንግተን ጋር “ፍሬያማ” ንግግር እንዲኖር እያመቻቸ መሆኑን አክለዋል።የኢራን ከፍተኛ የደኅንነት ባለሥልጣን አሊ ላሪጃኒ የድርድር ማዕቀፍ የማዘጋጀት ሂደት ለውጥ እየታየበት እንደሆነ ገልጸው ነበር።በቀጣናው የሚገኘው ኃይሏን እያጠናከረች ያለችው አሜሪካ፤ ‘የዩኤስኤስ አብርሃም ሊንከን’ የተሰኘውን የአውሮፕላን ተሸካሚ መርከብ ወደ አካባቢው ልካለች። ባለፈው ሳምንት ደግሞ የአሜሪካ ማዕከላዊ ዕዝ በአረቢያን ባሕር ላይ እየተንቀሳቀሰ መሆኑን አስታውቋል።የኢራኑ ጠቅላይ መሪ ኻሜኒ፤ “[ትራምፕ] በየጊዜው መርከቦችን አመጣሁ ይላል… የኢራን ሕዝብ እነዚህን ነገሮች አይፈራም” ብለዋል።ኢራን ከዓለም ወሳኝ የመርከብ መተላለፊያዎች አንዱ በሆነው ሆርሙዝ ወሽመጥ ላይ ከእሑድ ዕለት አንስቶ ለሁለት ቀናት የሚቆይ እና ተኩስን የሚያካትት የባሕር ኃይል ልምምድ ማድረግ እንደምትጀምር ሲጠበቅ ነበር።ይሁን እንጂ የዜና ወኪሉ ሮይተርስ ያነጋገራቸው አንድ የኢራን ባለሥልጣን፤ የኢራን አብዮታዊ ዘብ የባሕር ኃይል እንዲህ ዓይነት ልምምድ የማድረግ ዕቅድ እንደሌለው መግለጻቸውን እሑድ ዕለት ዘግቧል።የዓለም ገበያ ላይ ከሚቀርበው ነዳጅ ውስጥ አንድ አምስተኛው የሚሆነው የሚተላለፈው ኢራን በምትቆጣጠረው የሆርሙዝ ወሽመጥ በኩል ነው። ቴህራን ከዚህ ቀደም ጥቃት የሚሰነዘርባት ከሆነ ወሽመጡን እንደምትዘጋ ዝታ ነበር።ያጋሩ, የኢራን ጠቅላይ መሪ ኻሜኒ አሜሪካ ጥቃት የምትፈጽም ከሆነ ቀጣናዊ ጦርነት እንደሚነሳ አስጠነቀቁ