Belete Kassa Mekonnen
pdoStnesro2t0 gM3h76eg1m28183aac:t7 ad6s6t 7rYi73f59A9ym1et2 ·
የኢትዮጵያ
ሰብዓዊ መብቶች ጉባዔ (ኢሰመጉ)
በኦሮሚያ ክልል ምስራቅ አርሲ ዞን በተለያዩ
ወረዳዎች በተፈጸሙ የሰብዓዊ መብቶች
ጥሰቶች ላይ የተዘጋጀ 158ኛ ልዩ መግለጫ
ሐምሌ 2018 ዓ.ም
አዲስ አበባ፣ ኢትዮጵያ
የኢትዮጵያ ሰብዓዊ መብቶች ጉባዔ (ኢሰመጉ) በኦሮሚያ ክልል ምስራቅ አርሲ ዞን በተለያዩ ወረዳዎች ከ2014 ዓ.ም ጀምሮ እስከ ግንቦት 24 ቀን 2018 ዓ.ም ድረስ በታጠቁ አካላት የተፈጸሙ ከባድ የሰብዓዊ መብቶች ጥሰቶችን አስመልክቶ 158ኛ ልዩ መግለጫውን ይፋ አድርጓል።
ኢሰመጉ ባወጣው ባለ 37 ገጽ የምርመራ ሪፖርት፤ ጥቃቶቹ ሃይማኖትን እና ማንነትን መሰረት ያደረጉ መሆናቸውን ጠቅሶ፣ በኦርቶዶክስ ተዋሕዶ እምነት ተከታዮች ላይ ግድያ፣ የአካል ጉዳት፣ እገታ፣ አስገድዶ መሰወር፣ የሀብት ዘረፋ እና የአብያተ ክርስቲያናት ውድመት መፈጸሙን አረጋግጧል።
የሪፖርቱ ዋና ዋና ግኝቶች፦
1. የሟቾች ቁጥር እና የስርጭት ሁኔታ
በምስራቅ አርሲ ዞን ስር በሚገኙ 9 ወረዳዎች ውስጥ ከ450 በላይ ንጹሃን ዜጎች በታጣቂዎች ተገድለዋል::
* መርቲ ወረዳ፦ 117 ሰዎች
* ሽርካ ወረዳ፦ 116 ሰዎች
* ጀጁ ወረዳ፦ 101 ሰዎች
* ሮቤ ወረዳ፦ 47 ሰዎች
* ጉና ወረዳ፦ 26 ሰዎች (ከነዚህ ውስጥ 16ቱ በናኖ ጃዊ ቀበሌ በአንድ ቀን የተገደሉ ናቸው)
* ሆንቆሎ ዋቤ ወረዳ፦ 20 ሰዎች
* ሙኒሳ ወረዳ፦ 19 ሰዎች
* አሰኮ ወረዳ፦ 5 ንጹሃን ዜጎች እና 4 የመንግስት ሚሊሻዎች
* ሲሬ ወረዳ፦ 3 ሰዎች
2. እገታ እና አስገድዶ መሰወር
ታጣቂዎቹ በርካታ ዜጎችን አግተው በመውሰድ እስከ 1 ሚሊዮን ብር የሚደርስ የካሳ ገንዘብ እንደሚጠይቁና ገንዘቡ ከተከፈላቸው በኋላም እንኳ የተገደሉና ያሉበት ሁኔታ ያልታወቀ በርካታ ሰዎች መኖራቸውን ኢሰመጉ ገልጿል፦
* ሮቤ ወረዳ፦ 156 ሰዎች የታገቱ ሲሆን 15ቱ ያሉበት አይታወቅም።
* ጀጁ ወረዳ፦ 182 ሰዎች ታግተው ከፍተኛ ገንዘብ ከፈለው ተለቀዋል።
* ሽርካ ወረዳ፦ የታገቱ 39 ሰዎች የታገቱበት ሁኔታ እና ደብዛቸው እስካሁን አልታወቀም።
* መርቲ ወረዳ፦ 29 ሰዎች የታገቱ ሲሆን ባልና ሚስትን ጨምሮ የሁለት ሰዎች ደብዛ ጠፍቷል።
3. የህጻናትና አረጋውያን የአካል ጉዳት
ጥቃቱ በእድሜ እና በፆታ ሳይለይ የተፈጸመ ሲሆን፣ በጥቅምት ወር 2018 ዓ.ም በተፈጸመ ጥቃት 14 ሰዎች ተገድለው የ4 እና የ8 ዓመት ህጻናት በጥይት ተመተው መጣላቸውን፤ የ4 ዓመቱ ህጻን እግሩ እንዲቆረጥ መደረጉን የምስክሮች ቃል ያስረዳል።
4. የዜጎች መፈናቀል
በደህንነት ስጋት ምክንያት ከ14,000 በላይ ሰዎች ቀያቸውን ጥለው የተሰደዱ ሲሆን፣ በተለይም ሴቶችና ህጻናት ለከፍተኛ ችግር ተጋላጭ ሆነዋል፦
* ጀጁ ወረዳ፦ 6,216 ሰዎች
* ሽርካ ወረዳ፦ 3,746 ሰዎች
* አሰኮ ወረዳ፦ 2,133 ሰዎች
* ሮቤ ወረዳ፦ 1,270 ሰዎች
* መርቲ ወረዳ፦ 1,036 ሰዎች
5. የንብረት ውድመት እና የአብያተ ክርስቲያናት መዘጋት
* በአሰኮ ወረዳ የሚገኘው እና 101 ዓመት ዕድሜ ያለው የጠለታ ጨፋ ቅዱስ ገብርኤል ቤተክርስቲያን ተዘርፎና ተቃጥሏል።
* በጀጁ ወረዳ ሙካ ጉራቻ ቅድስት ማርያም እና ጉሬ ጣቢኖ ቅዱስ እግዚአብሔር አብ አብያተ ክርስቲያናት የተዘረፉ ሲሆን፣ በህዝብ መፈናቀል ምክንያት 8 አብያተ ክርስቲያናት ተዘጋተዋል።
* በርካታ የቤት እንስሳት የተዘረፉ ሲሆን በመቶዎች የሚቆጠሩ የመኖሪያ ቤቶች ተቃጥለዋል።
የኢሰመጉ ጥሪ
ድርጊቶቹ በህገ-መንግስቱ እና በዓለም አቀፍ የሰብዓዊ መብቶች ድንጋጌዎች የተረጋገጡ መብቶችን የጣሱና በሰብዓዊነት ላይ የተፈጸሙ ወንጀሎች (Crimes Against Humanity) ባህሪ ያላቸው መሆናቸውን ኢሰመጉ አስታውቋል።
በመሆኑም፦
1. የፌደራል እና የኦሮሚያ ክልል መንግስት ለዜጎች ዘላቂ ጥበቃ እንዲያደርጉ፣
2. በወንጀሉ የተሳተፉ ታጣቂዎችንና አመራሮችን ለፍርድ እንዲያቀርቡ፣
3. ለተጎጂዎች እና ለተፈናቃዮች ተappropriate የካሳ ክፍያ እና ማቋቋሚያ እንዲደረግ፣
4. ተፈናቃዮች ወደ ቀያቸው ተመልሰው በሰላም የሚኖሩበት ሁኔታ እንዲመቻች ጥሪ አቅርቧል።
See less
ETHIOPIAN HUMAN RIGHTS COUNCIL : የኢትዮጵያ ሰበዓዊ መብቶች ጉባኤ
የኢትዮጵያ ሰብዓዊ መብቶች ጉባኤ – ኢሰመጉ መስከረም 29 ቀን 1984 ዓ.ም በአባላት የተመሰረተ የመጀመሪያው መንግስታዊ ያልሆነ ኢትዮጵያዊ የሰብዓዊ መብቶች ተሟጋች ተቋም ነው፡፡
ኢሰመጉ በበጎ አድራጎት ድርጅቶችና ማህበራ አዋጅ ቁ. 621/2001 መሰረት “ኢትዮጵያዊ የበጎ አድራጎት ማህበር” ሆኖ በምዝገባ ቁጥር 1146 ዳግም ተመዝግቦ በሕጋዊነት በመንቀሳቀስ ላይ የሚገኝ ድርጅት ነው፡፡
ኢሰመጉDownload Telegram
