በቅድሚያ የከበረ ሰላምታዮን አቀርባለሁ።

ክፍል አንድ

በመጀመሪያ ይህ ድብዳቢ ስፋ ያለ ውይይት ተደርጎበት ወደፊት ነፃ ለምትሆነው አገራችን በምን ዓይነት አስተዳደርና ሕገ መንግሥት እንደምንተዳደር ተወያይተንና ሃሳብና መላ ምቶች ተንሽራሽረው በስምምነት የሕግ በላይንትን ተቀብለን፤ የፍርድ ቢቱንና የምርጫ ቦርዱን ነፃነት አስተካክለን የሕዝብ መንግሥት በሕዝብ ለሕዝብ አዋቅረን የሚያስፈልገውን ለውጥ እንደአስፈላጊነቱ በቅደም ተከተል እንድንሰራ ለመወያየት ታስቦ የቀረብ የውውይት ሰነድ ነው።

ይህም ሰነድ እጅግ በጣም ሳይሰፋ ደግሞም ሳይጥብ ወጣ ውረድ ሳይኖርበት ያስፈልጋሉ በምንለው አጀንዳ ላይ መሆን ይኖርበታል። ጊዛዌ አጀንዳ አሁን ለጊዜው እዚህ ላይ ይቀርባል። ሆኖም በውይይት አጀንዳው ሊሻሻል ይችላል።

በተጨማሪ ለውይይት እንዲረዳ በማለት የሊሎች አገሮች የፖለቲካ ሂደትና የፖለቲካ ሥራዓታቸዉን በአጭሩ ይጠቀሳል።

በአለፈው 27 ዓመታት ውስጥ ተሰሩ የተባሉትን ወንጀሎች ከሕግ ውጭ የተሰሩትን ሕገ ወጥ ስራዎች እንደዘር ማጥፋት፤ የአንድ አናሳ ጎሳን የበላይነትን ጌዜው በአለፈበት ሥራዓትና በአፈታሪክ ወሬ ሕዝብን አስገድዶ እንዲቀበል ማድረግ፤ ሕዝብን ከሚኖርበት ማፈናቀል፤ የአገር ንብረትን ለዉጭ ሃይል መሸጥ መለወጥ፤ የአገርን ገንዘብ ሕገ ወጥ በሆነ መንገድ ወደ ውጭ ማውጣት፤ የብሕራዊ ባንኩን ገንዘብ ሕገ ወጥ በሆነ በብድር በመወሰድና “የተበላሸ ብድር” እያሉ ወደ ግል ባንክ ማስገባትና፤ የግል ንብረቶችን እየነጠቀ ሕገ ወጥ በሆነ መንግድ መወሰድ፤ የተለያዩ የኢኮነሚና የመንግሥት ድርጆችን በአድላዌነት ለአንድ ጎሳ ብቻ እንዲሆን ማድረግ፤ ሙስና ቅጥ ያጣ ዝርፊያ ሌብነቱን በይፋ ለማሳወቅ፤ በስምምነት የተመረጠዉን ጠቅላይ ሚንስትርና ለኢትዮጵያ ሕዝብ ያቀረበዉን የለውጥ ታሪካዊ ሂደት ግቡ እንዳይደርስ ጎሳ ጽንፈኞችና ተላላኪ ቅጥረኞችን በገንዘብ እየገዛ በአገር ውስጥ ሽብርን በመፍጠር የኢትዮጳያ ሕዝብ በደሙ ያመጣዉን ለውጥ ለማስቆምና ወደ ነበረበት ሥልጣን ለመመልስ የሚያደርገዉን ሕገ ወጥ ስራ ለዓለም ሕዝብ ለማሳወቅና አሸባሪነቱን ለማስቆም፤ በቢሊዮን የሚቆጠር ዶላር በውጭ አገሮች የአስቀመጠውን ገንዘብ በሕግ እንዲመልስ ማድረግ፤ በአሚሪካ የሕዝብ ምክር ቤት የተጀመረዉን የኢኮነሚና የፖለቲካ ዕቀባ ሕጋዊነት አግኝቶ በስራ ላይ እንዲውል ማድረግ፤ በኢትዮጵያ አካባቢ የሚገኝቱን አገሮች ሰላምና አንድነት ለማሳጣት የሽብር ስራዎችን እንዲያቆም ለማድረግ፤ በአሚሪካ የሚኖሩ ትውልደ ኢትዮጵያን በሰላም ስም ወደ አገር በመግባት የሚያካሕዱትን ሽብር በአሚሪክ ሕግ መሰረት እንዲያቆሙ ለማደረግ፤ እነኝህን የሚመስሉ ሕገ ወጥ ስራዎች ሁሉ ዓለም አቀፍ በሆነው ሕግ መሰረት የወዲፌታን ኢትዮጵያን እንዴት እንደምንመሰርታት ተወያየትን በአንድነትና በስምምነት የምናጸድቀው ሰነድ ይሆናል።

ይህ ደብዳቤ በዙ ክፍሎችን ይዝዋል፤

በከፍል አንድ ላይ ጠቅላይ ሚንስትሩ ወደ አሚሬካ በመጡ ግዜ የተጻፈላቸዉን ደብዳቤ በከፌል በዚህ ሰነድ ውስጥ እንዴካተት በማለት በአባሬነት ከተጨማሪ አስተያየት ጋር ይቀርባል።

ክፍል ሁለት በኢትዮጵያ ውስጥ በአለፉት ሶወስት ትውልደ ዘመን የተደረገዉን የመንግሥት ለውጥና “ታሪካዌ ሂደቱን” ትውልዱ ያደረጋቸዉን ታሪካዌ ስህተቾችን በዝርዝር ይተነትናል።

በክፍል ሶስት ላይ ዓለም አቀፍ በሆነው “ዲሞክራሲና” ስለ ሕገ መንግሥት ታሪካዌ ሂደት ሰፋ ያለ ውይይት ይደረጋል።

በክፍል አራት ላይ ስለሰነዱ የሚሰጡትን አስተያየት ከግንዛቤ በማስገባት በሚያስማሙ አሳቦች ላይ ተመርኩዘን እንዲት አብረን መስራት እንደምንችል የስምምነት ውል እንደ መስሪያ ሰነድ ሆኖ ይቀርባል።

 

ግልጽ ደብዳቤ ለኢትዮጵያ ፊደራል መንግሥት ጠቅላይ ሚኒስተር

ለተከበሩ የኢትዮጵያ ፊደራል መንግሥት ጠቅላይ ሚኒስተር ዶክተር አቢይ አህመድ

ክቡር ሆይ፡

ይህንን ደብዳቤ ስጽፍ ለክቡር ጠቅላይ ሚኒስተር ዶክተር አቢይ አህመድ ያለኝን ከፍተኛ አክብሮትና ድጋፍ እየሰጠሁ ነው። ባለፉት 27 ዓመታት ኢትዮጵያዊነታችን ተገፎ፣ ማንነታችንን ጠፍቶ፣ ክብራችን ተወስዶ ለሰው ልጆች የተሰጠዉ ሰብአዊ መብታችን ተወግዶ፣ በማንነታችን ብቻ በመታሰር፣ በመገደል፣ በመሰደድ፣ ያሳለፍነው ስቃይ ተነግሮም ተጽፎም አያልቅም። ምናልባት ታሪክ ጸሐፊዎች ዘግበው ይህንን በሰው ታሪክ ዘመን ውስጥ ተሰርቶ የማያልቅ ግፍ ለልጅ ልጆቻችን ያስተላሉፉናል በማለት ተስፋ አደርጋለሁ። ይህም ተስፋ ለበቀል ሳይሆን እንዲህ ዓይነቱ ጭካኔ እንዳይደገም ትምህርት እንዲሆን ተብሎ ነው። ታላቁ የኢትዮጵያ ፈላስፋ ዘርዓያቆብ እንዳለው “ንፉጎች ምንም እንኳ የሃብት ባለጸጋዎች ቢሆኑ ጠገብኩን ስለማያውቁ” የሰዉን ልጅ ከመብላት አይመለሱም ይላል። እናትን ልጇዋን ገድለው እሬሳው ላይ አንድትቀመጥ አድርገዋል፤ ጉድጓድ ቆፍረው በቁማቸው ብዙ ሰዎችን ቀብረዋል፤ የአማራ ሴቶችን እንዳይወልዱ መካን የሚያደርጋቸውን መድኃኒት እንዲወስዱ ተደርገዋል፤ ቦሌ አካባቢ የምትኖር እመጫት ቤቷ ውስጥ ሆና ልጇን ስታጠባ ቤቷን በቡልዶዘር ደምስስው ከነልጇ ገድለው ቦታዉን ወስደው ቤታቸውን ሰርተዋል፤ የቀድሞው የትግራይ ነፃ አውጭ አባል የነበሩት አቶ ገብረመድሕን አርያ በማስረጃ እንዳረጋገጡት አራት ሚሊዮን አማራ በጅምላ ተገድሏል፣ የወያኔ መንግሥትም 3.5 ሚሊዮን አማራ የደረሰበት አይታወቅም በማለት አምኗል፤ በመረጃ የተረጋገጠ በበዙ ሺህ የሚቆጠር ኦሮሞ በጅምላ ገድለዋል፤ በብዙ ሺህ የሚቆጠር የፖላቲካ እስረኞች እስር ቤት ይገኛሉ። ይህንን ሁሉ ሲያደርጉ ድርጊቱን ያዩት እንደጀግንነት ነበር። ግን የእነሱ ጀግንነት በአገር ያሉ ሆዳሞችና ደላላዎች ከዚያም በውጭ ኃይል መረዳታቸውን ዘንግተው ለ27 ዓመታት ሲደነፉ እንደነበር ለሁላችንም ግልጽ ነው። ግን አምስት ሚሊዮን የማይሞሉ ዘጠና አምስት ሚሊዮን የሚሆነውን ሕዝብ እንደከብት እንነዳዋለን ሲሉ ያሳዩት ትዕቢተኝነትና ትምክህተኛነትን እንጂ ጀግንነትን አይደለም። ጀግንነት ማለት እንደ ኦሮሞው ፈረስኛ፣ እንደ አማራው አርበኛና እንደ መላው የኢትዮጵያ ሕዝብ ተባብሮ ጣሊያንን ድል አድርጎ ትግራይን ነጻ አውጥቶ ለትግራይ ሕዝብ አስረክቦ ወደ አገሩ የተመለሰው ነው ጀግና ማለት። ባንዳና የቀን ጅብ ከሆዱ በስተቀር አገር የለውም፤ ለባንዳና ለቀን ጅብ አገር ሕዝብ ለሚለው ስሜት የለዉም። አንድ የአሜሪካ ፈላስፋ እንደጻፈው ከአለፈው ታሪክ የማይማር ሕብረተሰብ እጣ ፋንታው ሞት ነው ይላል። ለ27 ዓመታት መልሰው መላልስው የኢትዮጵያን ሕዝብ አጭበርብረዋል። አሁን ግን ሕዝብ ነቅቷል። እርስዎ የዚህ ሕዝብ ንቃት ትግልና ደም ውጤት ኖት። እርስዎ ትከሻ ላይ ያረፈው ሸክም ከባድ ነው። ከሕዝቡ ጋር ሆነው “ሁኔታውን” እየተቆጣጠሩ በቅደም ተከተል ከባለሞያዎች ጋር በተረጋጋ መንፈስ በመወያየት ከዚህ በታች የተዘረዘሩትን ክቡርነትዎ በሰጡት መመሪያ መሰረት እንደሚከናወን ተስፋዬ ነው። ይህንን አጭር መግቢያ ከአደረኩ በኋላ የሚከተሉትን የለውጥ ታሪክዊ ሂደት ለክቡርነትዎ ሳቀርብ በታላቅ አክብሮት ነው።

የመተዳደሪያ ደንብ ወይም “ሕገ መንግሥት” እና የማሻሻያ ኮሚሽነር

1.   ጠቅላይ ሚኒስትሩ በሰጡት መምሪያ መሰረት ለመደምርም ሆነ ለመቀነስ ለውጥ ያስፈልጋል። በቅደም ተከተል ደረጃ ስንመለከተው “የሕግ የበላይነት” የዲሞክራሲ መስፈረት ነው እንላለን። ስለዚህ የለውጡ መጀመሪያ የአገራችን መተዳደሪያ ደንብ ነው፤ ይህም ማለት “ሕገ መንግሥቱ” ማለት ነው። ይህ የዲሞክራሲ መሰረቱ ወይም ምሶሶ ነው ማለት እንችላለን። የኢትዮጵያ ሕዝብ ችግር የሚፈታው አንድ ጎሳ ሌላዉን አሽንፎ ሳይሆን በዲሞክራሲ ነው፤ የግልሰቡ ሰብአዊ መብት ከተጠበቀ የሁላችንም ተጠበቀ ማለት ነው። ስለዚህ ጠቅላይ ሚኒስትሩ “ሁኔታው” በፈቀደ ጊዜ የሕገ መንግሥቱን “ማሻሻያ ደንብ” አርቃቂ ኮሚሽነር መስየም አስፈላጊ ነው እላለሁ። ይህ በቅደም ተከተል ክምንም በፊት መደረግ አለብት።

2.   ሕገ መንግሥቱ የኢትዮጵያን ልዑላዊነት ማንጸባረቅ አለበት፤

3.   ሕገመንግሥቱ በጎሳ የተከፋፈለዉን ክልል አሻሽሎ የዜጎችን እፈለጉበት ክፈለ አገር የመኖር መብት ማስከበር አለበት፤

4.   ሕገ መንግሥቱ ከተሻሻለ ነጻ የሆነ “ፍርድ ቤት” ይኖረናል ማለት ነው፤

5.   ሕገ መንግሥቱ ከትሻሻለ ነጻ የሆነ “የምርጫ ቦርድ” ይኖረናል ማለት ነው፤

6.   ሕገ መንግሥቱ ከተሻሻለ የዜጋ “ሰብአዊ መብት” ተከበረ ማለት ነው፤

7.   ሕገ መንግሥቱ ከተሻሻለ “የሕግ በላይነት” ተከበረ ማለት ነው። ማንም ሰው ቢሆን ከሕግ በላይ ሊሆን አይችልም

8.   ሕገ መንግሥቱ ከተሻሻለ “የአገልግሎት ዘመን” ተገደበ ማለት ነው

9.   ሕገ መንግሥቱ ከተሻሻለ መንግሥት በማንኛዉም ኃይማኖት ውስጥ ጣልቃ አይገባም ማለት ነው፤

10.   ሕገ መንግሥቱ ከተሻሻለ ሁሉም ሃይማኖት ከፖለቲካ ፍጹም ነጻ ይሆናል ማለት ነው፤

 

የእርቅ የፍቅር የሰላምና የእኩልነት ስምምነት

የአገራችን ችግር ከደቡብ አፍሪቃ ጋር ተመሳሳይ ነው፤ ስለዚህ አፍሪካውያንና አውሮፖውያኖችን እንዲት እንደተስማሙ ክግንዛቤ ውስጥ አስገብቶ የስምምነት ውል መዋዋል አስፈላጊ ነው። ደቡብ አፍሪካ የቤሔራዌ ስምምነት ቀን ብለው በየዓመቱ ይከበራል፤ ይህም ቀን የተመረጠው ሁሉም ወገን ተስማምትው ነው፤ እዚህም ስምምነት ላይ የተደረሰው ያለፈዉን ችግር በሚገባ ተወያይተውና የተሰራዉን በደልና ጥፋት አምነው ነው፤ይህ ከአልሆነ የአለፉት ጥፋቶች ሊታረሙ አይችልም፤ጥፋት የሚታረመው ጥፋት መሆኑን አጥፊው ጥፋቱን ሲያምን ነው፤ ይህ እንደሚሳሌ ተወስዶ እትዮጵያም ውስጥ ይህንን ጉዳይ የሚያጠና ኮሚቴ ተሰይሞ በሚከተሉት ነገሮች መወያየት ይኖርበታል [መላ ኢትዮጵያዉያን የሚያስማማ ቀን “የአድዋ ድል ቀን” ይመስልኛል}፤

1.     የትግራይ ሕዝብ ነፃ አውጭ ግንባር አማራ የትግራይ ሕዝብ ጠላትና የቅኝ ገዥው ስለሆነ መጥፋት አለበት የሚለዉን “አዋጅ” [Manifesto] ትክክል ያለመሆኑን ከይቅርታ ጋር ለትግራይ ሕዝብ ሲያሳውቅ፤

2.    እትዮጵያ የምትባል አገር ከዚህ በፈት አልኒበረችም፤ የተፈጠረጭው የዛሬ መቶ ዓመት በምኒልክ ዘመነ መንግሥት ነው የሚለዉን ፕሮፓጋንዳ ስህተት መሆኑን ለኢትዮጵያ ሕዝብ ሲያሳውቅ፤

3.    በግፍ በጎሳቸው ማንነት ብቻ ለተገደሉትና ለዚህ ሁሉ እልቂት በሃላፊነት ተጠያቂዎችን ለፍርድ ሲያቀርብ፤

4.    በዝርፍያ የተወሰዱትን ንብረቶች መልሶ ለባለቤቱ ሲያስረክብ፤

5.    በስርቅት የተወሰዱትንና በውጭ አገር ባንኮች የተቀመጡትን የአገር ገንዘብ ሲመልስ፤

6.   በተዘረፈ የአገር ገንዘብ ለትግራይ ልማት ተብሎ የተከማችውን ሃብት ለመንግሥት ሲመለስ፤

ይህን ደብዳቤ በተጻፈበት ግዜ የነበረው ጥያቄ ጠቅላይ ሚንስትሩ ያበሰሩን ለውጥ “እንዴት ሊሆን ይችላል?” በማለት ነበር። ጥያቄው አንድ መንግሥት ከላይ እታች ድረስ በአንድ ብሔር የበላይነት ሙሉ በሙሉ ተይዞ በምን አይነት “ሁኔታ” ሊለወጥ ይችላል ነው። እንግዲህ የኢትዮጵያ ሕዝብ በአንክሮ መመልክት ያለበት ከጠቅላይ ሚንስትሩ ጋር ያደረገዉን ስምምነት ነው። ለ27 ዓመታት ያደረገው ትግል መራራና አስከፊ ከመሆኑም በላይ ቅጥሩ ይህ ነው መባል ከማይችል በላይ ሕዝብ አልቆ፤ አገሩ ለውጭ ሀብታሞች ተሸንሽኖ ተሽጦ፤ ንበረቱ ተዘርፎ፤

የአገሩ ጠቅላላ ገንዘብ ወደ ውጭ አገር ባንክ በገለሰብ ስም ተዛውሮ፤ የመከላኪያው ጦር፤ የመንግሥትና የግል የሆኑ የንግድ አቃውሞች በነሱ ቁጥጥር ሆኖ እንዴት ሊለወጥ ይችላል ነው ጥያቄው? በዚህ ክፍል ሁለት አበይት በሆኑ ነገሮች ላይ እንወያያለን። በመጀመሪያ በምን አይነት “ሁኔታ” ነው የትግራይ ነፃ አውጭ ነኝ የሚል የኢትዮጵያን ሕዝብ ሊቆጥጠር የቻለው? ነው። በብሔር ነፃነት ስም የአገር መከፋፈል “ሁኔታ” ስለተፈጠረ ወያኔ ተለጣፊ ድርጅቶችን በሽግግር መንግሥት ስም ሰይሞ የይስሙላ የሕዝብ ምክር ቤትን በተለጥፊ ድርጅቶቹ አስመርጦ የመሰረተው በሱ በላይነትና ጠቅላይ ሚንስተርነት ያዋቀረው መንግሥት ነው። ይህ መንግሥት የኢትዮጵያን ሕዝብ አይወክልም፤ የኢትዮጵያ ሕዝብ ለ 27 ዓመታት ደሙን አፍስሶ አጥንቱን ከስክሶ የተዋጋው ሕገ ወጥ መንግሥት ነው። እዚህ ላይ ትኩረት ሊሰጠው የሚገባው ወያኔ ያዋቀረው መንግሥት በደቡብ አፍሪቃ ሞዴል መሆኑን ነው። ደቡብ አፍሪቃ የአፍሪቃን የተለያዩ ጎሳዎችን በመከፋፈልና የክልል መንግሥት በመመስረት እርስ በርሳቸው እንዳይነጋገሩና አንድነት እንዳይፈጠሩ በማድረግ የአፓራታያድ ስርዓት በመፍጠር ነው። ይህንንም እዉን ስለአደረገ ለብዙ ዘመናት የአፍሪቃን ሕዝብ በመጨቆን ሊገዛ ችልዋል፤ ኢትዮጵያ ውስጥ አሁን ያለው “ሁኔታ” ይህ ስለሆነ በቀላሉ ሊስተካከል አይችልም። ስለዚህ ይህንን “ሁኔታ” ከግንዛቤ አስገብቶ ሕዝብ በተረጋጋ መንፈስ ተወያይቶ የአገር ለዑላዊነትን የሚያመጣ “ሁኔታን” ፈጥሮ በውይይትና በዲሞክራሴ ያለውን ችግር መፍታት ታሪካዌ ግዲታ ነው። ኢትዮጵያ በክልል ተከፋፍላ በባህል በቃንቃ የማይተዋወቅ ሕዝብ ስለተደረገ ማንነቱን የሚገልጽበትን “ኢትዮጵያ” የምትባልዋን አገር ምን እንደሆነ ማስተዋወቅ አስፈላጊ ነው። “ኢትዮጵያ” የሁሉም መታወቂያ መጠሪያ ስሙ ነው። አድዋ ላይ የተዋደቀው ሕዝብ ከኢትዮጳ አልፎ ለአፍረኢቃ ክብር ሆኖ ሕያውነቱን አግኝታል። ይህ ለባንዳዎቹና ለተላላኬ አሽከሮቹ ራስ ምታት ነው።

ሁለተኛው አብየት ስለልውጥ የተደረገውን ስምምነት ነው፤ ይህ “ሁኔታ” የተፈጠረው በኢትዮጵያ ሕዝብ ደም ነው፤ የወያኔ መንግሥት ተገዶ አዲስ ጠቅላይ ሚንስተር መርጦ “በሁለት” ዓመት ግዜ ውስጥ ለኢትዮጵያ ሕዝብ አስረክባለህ በማለት የተዋዋለዉን ውል መሰረት በማድረግ የኢትዮጵያ ሕዝብ ስለለውጡ ሂደት ከጠቅላይ ሚንስትሩ ጋር መደራደር

አለበት፤ የታሰበው ለውጥ የሚከናወነው “ሕዝብ በሕዘብ ለሕዝብ” መርጦ መንግሥትን ሲረከብ ነው። ከዚህ አጅንዳ ውጭ ሊላ ጉዳይ መኖር የለበትም። ለውጥ ማለት ያለፈዉን መጠገን ወይም ማሻሻል አይደለም። ለውጥ ማለት ሕዝብየመረጠው መንግሥት ሕገ መንግሥቱን ጽፎና ተወያያቶ ሲያጸድቅ፤ ነፃ የሆነ ፍርድ ቤትን አዋቅሮ በስራ ላይ ሲውል፤ ነፃ የሆነ የአስመራጭ ቦርድን አስተካክሎ ምርጫው ያለምንም ችግር ሲከናወን ነው። ይህ ነው ለውጥ ማለት።

ይህንን ጉዳይ በተመለከተ የፖለቲካ ተኝታኞችና ጋዜጠኞች ከሕዝብ ጋር የመወያየት ግዲታ አለባቸው። አሁን ግን በለውጡ ሂደት ላይ ያለው በእርቅና በሰላም መንግሥት ለሕዝብ ይተላለፋል የተባልውን ውል ሙሉ ሙሉ የጣሰ ይመስላላ፤ የጠቅላይ ሚንስትሩ ዋና ሃላፊነት ፀጥታን ማስከበርና የሚደረገው ለውጥ በሰላም እንዲሆን ከማድረግ ሌላ ስልጣን አልተሰጣቸውም፤ ሕዝብ በደስታ እልል ብሎ የተቀበላቸው አሽባሪው መንግሥት ተወግዶ ራሱ ለመረጠው መንግሥት እንዲያስረክቡ ነው። ነገር ግን የኢትዮጵያን ሕዝብ ለ27 ዓመታት ሲያሽብር የነበረው ሃይል እንደገና ወደስልጣን ለመመለስ በማሰብ “አሸጋግሪ መንግሥትን አስረክባለሁ” ያሉትን ጠቅላይ ሚንስትር በግድም ሆነ በውድ አስገድደው የሚያደርጉት ጥረት የሚያመጣው ጥፋት ታላቅ መሆኑን የትግራይ ሕዝብ አስቦ አስፈላጊውን እርምጃ መውሰድ ታሪካዌ ግዲታ ነው። ይህ ከአልሆነ መለስ ዚና ሲመኝው የነበረውን “የሮንዳን ዓይነት እልቂት” በኢትዮጵያ ሕዝብ ላይ ማምጣት እንዳይሆን የሁላችንም ሃላፊነት ነው። ወያኒ ከአልገዛ አገር ትበጣጠሳለች ማለት ቅጀት ነው፤ የኢትዮጵያ ሕዝብ አይበጣጠስም፤ ለብዙ ዘመን አብሮ በሰላም በፍቅር የኖረ ጨዋ ሕዝብ ነው። ክፍል ሁለት ይቀጥላል።

 

ግልጽ ደብዳቤ ለመላ የኢትዮጵያ ሕዝብ በያላችሁበት

ወሰኔ ይፍሩ [ፕሮፌሰር]

ክፍል ሁለት

የከተበራችሁ ወገኖቺ ሆይ በቅድሚያ የከበረ ሰላምታዮን አቀርባለሁ።

በክፍል አንድ ላይ እንደተጠቀሰው በክፍል ሁለት ላይ የሚቀርበው በተከታታይ የአለፉት ሶወስት ትውለደ ዘመናት ያደረጉትን ታሪካዊ ፖለቲካ ለውጥ ነው። ይህም በግዜ ብዛት 90 ዓመት የፖለቲካ ሂደት ይሆናል። ሂደቱም ሙሉ በሙሉ ስለ ተጠናቀቀ እንደ ታሪክ መወሰድ ይቻላል። ግዚውም እንደ አውሮፓውያን አቆጣጠር ከ1930 እስክ 2020 ያለው የፖለቲካ ሂደት ይሆናል። እንግዲህ ውድ ወገኖቼ ይህንን የፖለቲካ ሂደት በምን አይነት “ሁኔታ” ላይ ሆነን ነው መወያየት የምንችለው? ለውይይቱስ ምን አይነት ቅድመ “ሁኔታ” ያስፈልጋል? በማለት ነው። በአጭሩ የሚያስፈልገው ቅድመ “ሁኔታ” የመናገር፤ የመጻፍ፤ በአጠቃላይ ፍጹም ነፃ የሆነ የብዙሐን መገናኛ፤ ከምንም ነገር ገለልተኛ የሆኑ ጋዚጠኞች ተደራጅተው[institutionalized] ሲገኙ ነው። ጋዚጠኞች ከፖለቲካ፤ ከጎሳ፤ ከሃይማኖትና ከግል ጥቅም ጋር የተያያዘ ነገር ሁሉ ፍጹም ነፃ መሆን ግዴታቸው ነው። የጋዚጢኛ ዋናው ተግባሩ የአገርን ጉዳይ በተመለከት ሁለ ገብ በሆነ መንገድ ተመልክቶ ለሕዝብ ማሳወቅና ጥቅሙንና ጉዳቱን ለይቶ ማመልከት ነው። ከሁሉ በላይ የሕገ መንግሥቱን መከበር፤ የሕግ በላይነትን አስፈላጊነት፤ የግለ ሰቡን ሰብአዊ መብት መከበሩን፤ የፍትሕ ሥርዓት መጠበቁን፤ መንግሥት በሕዝብ ስም የሚሰራዉን በጥብቅ እየተከታተለ ማሳውቅ ነው።

በተጨማሪ ጋዚጠኛ የውጭ አገርን ግንኙነት በዓለም አቀፍ ደረጃ ያለዉን የፖለቲካ ሂደትንና “ሁኔታ” እየተነተነ ለሕዝብ ማሳወቅ ዋነኛ ከሚባሉት ተግባራት አንዱ ነው። እንግዲህ እዚህ ላይ የሚደረገው ጥረት ከዚህ በላይ የተዘረዘሩት የመልካም አስተዳደር “ቅድመ ሁኔታ” እንዲት መፈጠር እንዲሚችሉ መላ ለመምታት ነው። ምክናያቱም ይህ “ሁኔታ” ከአልተፈጠረ መልካም አስተዳደር በራሱ ወይም በተአምር ሊፈጠር የሚችል ርዕተ ዓለም አይደለም። ዶክተር አቢይ የኢህደግን አሽባሪነትና የሰራቸውን ወንጀል ለኢትዮጵያ ሕዝብ አሳውቆ ይቅርታ ጠይቆ በሁለት ዓመት ግዚ ውስጥ ሕዝብ ለሚመርጠው መንግሥትን እናስረክባለን ብሎ ቃል ሲገባ የነፃነት “ሁኔታ” ተፈጠረ ብለን ነበር። እዚህ ላይ በጥንቃቂ ማስተዋል ያለብን የጠቅላይ ሚንስትሩን ያለበትን “ሁኔታ” ነው። ለለውጥ ተዘጋጁ ብሎ መልክቱን ከማድረስ በላይ ሊላ ስልጣን የለውም። ይህም ለጠቅላይ ሚኒስትሩ በጻፍኩት ደብዳቤ ላይ በግልጽ ተቀምጧል፤ ሕዝብ በትግል ያመጣዉን ለውጥ አንድ ሰው ሊቀለበሰው አይችልም። የጠቅላይ ሚኒስትሩም ስራ ከዚህ ሊያልፍ አይችልም። ሆኖም አሸጋግራለህ ባለው መሰረት የአገሩን ሰላምና የሕዝቡን ደህንነት ማስጠበቅ ግዲታ ነው። ወገኖቺ እዚህ ላይ በቅጡ ማስተዋል ያለብን ተፈጠረ የተባለው “ሁኔታ” በአንድ ሰው ችሮታ የተሰጠ አይደለም፤ በዙ ሰው በአደረገው ከፍተኛ መስዋዕትነት ነው። እኛ ግን ልክ እንዳለፈው ትውልድ ሳንጠቀምበት ከእጃችን ሊያመለጠን ነው። ጠቅላይ ሚኒስትሩ ለውጥ ሊያመጣልን ነው ብሎ መጠበቅ ቀበሮዋን መሆን ነው፤ ቀበሮዋ በሪ ስታይ ብልቱ ድብ ብሎ የምትበላው እየመሰላት ትከተላላች ይባላል። ጠቅላይ ሚኒስትሩ የኢሃደግ ጠቅላይ ሚንስትር ነው። ተጠሪነቱም ለድርጅቱ እንጂ ለኢትዮጵያ ሕዝብ አይደለም። እኛም በሕዝብ ደም የተገኝዉን “ሁኔታ” ከአልተጠቀምንበት ጠቅላይ ሚንስትሩ በደስታ ኢሃደግን በድል አድራጊነት መልሶ ስልጣን እንዲወጣ ለማድረግ መሆኑን ማወቅ ይገባናል። ይህም ሊሆን የሚችለው ከአለፈው ጥፋት ስለአልተማርን ነው። ስለዚህ ምን አልባት ትምህርት እንዲሆን በማለት ያለፈዉን ትውልድ የፖለቲካ ሂደት አጠር በአለ መልኩ ይቀርባል። መልካም ንባብ።

ያለፈው ትውልድ ያደረጋቸው የፖለቲካ ለውጥና ታሪካዊ ሂደት የሚጀምረው በንግርት መልክ ተጽፎ እንደ ምሳሌ ሆኖ ለአንደኛ ደረጃ ተማሪዎች ግብረ ገብ እንዲማሩበት በግዕዝ ብራና ላይ የተጻፈ ጽሑፍ ነው። ይህ ጸሐፊ ደበረ ሲና በሚገኝው አብዮ ትምህርት ቤት በሚባለው አንደኛ ደረጃ ትምህርት ቤት በነበረበት ግዚ በግብረገብ ክፍል በቄስ ታደሰ እየተተሮጎመ የተማረው ትምህርት ነው። አስተማሪያችን እንደነገሩን ከሆነ ደራሲው መሪጌታ አጥናፍ ሰገድ ዋቄ ይባላሉ። እሳቸውም የዶባው ባላባት የአቦ ዋቄ ልጅ እንደሆኑና አሉ ከሚባሉት የዋዚማ ሊቃውንት አንዱ እንደነበሩ ይነገርላችዋል። በተጨማሪ መሪጊታ አጥናፍ ሰገድ ዋቄ ተጉለት በሚገኝው አጃና ሚካኢል በሚባለው ደብር የዋዚማ መምሕር እንደነበሩ አስተማሪያችን ይነግሩን ነበር። ተጉለትም በዋዚማ ታዋቂ እንደሆነ ይታወቃል። የሳቸዉንም ጽሁፍ በምንማረበት ግዚ እሳቸዉን በሃላፊ ግዚያት ስለሚጠራቸው በዚያን ግዚ በሕይወት እንደሊሉ ያስታውቃል። የግብረ ገብ መምሕራችን ድምጻዊ ስለነበሩ ግዕዙን ወደ አማርኛ እየተረጎሙ ጣዕም በሚሰጥ ዋዚማ ሲያነቡልን ተመስጠን ነበር እምናዳምጥው። ምንም እንኳ ከ60 ዓመት በፊት ቢሆነውም የመሪጊታውን ትንቢት በሚገባ ላስታውሰው እችል ይሆናል ብዮ እገምታለሁ። ምንአልባት ቋንቋው እንደሊቃኑ ላይሆን ይችላል። ታላቁ ሊቅ አፈወርቅ ገብረ ኢየሱስ እንዳለው የአማርኛ ቃንቋ እጅግ የላቀ የኢትዮጵያ ብሒራዊ ቃንቋ ስለሆነ ታላቅ ሊቅ ሲጽፈው ጣዕሙ የተለየ ይሆናል፤ ለማንበብም ሆነ ለመስማት የሚያስቸግር በክፍተኛ ደረጃ የዳበረ ቃንቋ ነው ይላል። ስለዚህ እዚህ በትውስታ የሚቀርበው ቃንቋ እንደ ዋዚማው መምህር ሊሆን አይችልም። ሆኖም በተቻለ መጠን የመመህሩን አጻጻፍ ችሎታ ለማንጸባረቅ እምክራለሁ። ጽሑፉ በነጠላ ዓረፍተ ነገር፤ በመስተዋድድ፤ በአንቀፅና በኑዕስ አንቀጽ ታጅቦ ተጽፏል፤ የመሪጊታው ትንቢት እንዲህ ይላል፤

የደጉ እምዮ ምኒልክና የደጓ ንግሥት ዘውዲቱ ዘመን ሲያበቃ ኢትዮጵያ ለሶወስት ትውልድ በመከራና በስቃይ ውስጥ ታልፋለች፤ ከቀዳማዊ ምኒልክ እስክ ዳግማዊ ምኒልክ ሲወርድ ሲዋረድ የመጣው የነገሥታት ዘመን እዚህ ላይ ያበቃል። በመጨረሻው ዙፋን ላይ የሚቀመጠውም ንጉሥ ራሱን ወዳድ አገሩን አሳልፎ ለባዕድ የሚስጥ፤ ሃብትና ንብረት በቃኝ የማይል ንፉግ፤ ስለስሙ ታላቅነት ሊት ተቀን ሳይታክት የሚሰራ በግለሰባዊነት መንፈስ የተሞላ ሰው ይሆናል። ሰውነቱንም እንደሰው ሳይሆን እንደ ጣኦት እንዲመለክ አድርጎ ለግዛት ዘመኑ ዘለዓልም እንዲሆን የሚመኝ ጣኦት አምላኪ ይሆናል። በግዛት ዘመኑም ረሃብ፤ ድርቀት፤ ጎድፍ፤ ማዕበል፤ ሰብሉን ጠራርጎ የሚበላ አንበጣ ይመጣበታል፤ በውጭ ጦርም ተሽነፎ ይሰደዳል። እንደገናም ተመልሶ አገሩን ይገዛል፤ የግዛት ዘመኑም 44 ዓመት ይሆናል፤ በዘመኑም አገሪቷ የምትታወቀው በረሃብና በችግር ይሆናል። ከሱ በኋላ የዘውድ አገዛዝ ስራዓት በጉግ ማንጉግ ስራዓት ይተካል፤ የጉግ ማንጉግ ትውልድ ሁሉን አውቃለህ የሚል ይሆናል፤ ሁሉም አዋቂ፤ ሁሉም መሪ ሆኖ እኔ በልጥ እኔ በልጥ በማለት ይገዳደላል፤ እሱ ያለው ከአልሆነ አባቱን፤እናቱን፤ወንድሙን፤እህቱን የሚገድል ትውልድ ነውና፤ መግደልም ጅግንነት ስለሚመስለው ይመጻደቃል፤ መጎደኛም ስለሆነ ግብረ ገብነት የለውም፤ ከጥፋቱም መማር አይፈልግም፤ ስህተትን ስለማያቅ ምንጊዜም ቢሆን የሚሳሳት አይመስለውም፤ ፍጹም አዋቂ ነኝ ብሎ ያምናል፤ አዋቂነቱንም በግድ እንዲታወቅለት ያደርጋል፤ ራሱን ማወደስ ትልቀኛው ተግባሩ ይሆናል። ግን በራሱ ኅይል እንደ ንፋስ ብን ብሎ ይጠፋል። ከሱም ቀጥሎ የወንበዴ መንግሥት ይመጣል። ውንብድናውም በአገሩ ታሪክ ታይቶም ተሰምቶም የማይታወቅ ይሆናል፤ ሴትን ልጅ እባልዋ ፊት ይደፍራል፤ ልጅም እናዳተፈራ መካን ያደርጋትል። የሰውን ንብረት ያለምንም ሃፍረት ይቀማል፤ ይሉኝታ የሚል ቃል በቃንቃው ውስጥ ያለ አይመስልም፤ አገሩን ለውጭ ሃብታሞች ይሽጣል፤ የአገሩን ሃብት ወደ ውጭ አገር ያሸሻል፤ የኢትዮጵያን የተለያዩ ጎሳዎች ለያይቶና በድንበር ከልሎ ነፃ ብሒረሰቦች ናችሁ በማለት ራሱን የብሒር በሒርሰቦች የበላይ ጠባቂ በማድረግ በሚቃወሙት ላይ የዘር ማጥፋት ያካሂዳል። የብሒር ብሒረሰቦች ጽንፈኞችን አሰልጥኖ እሳትና መርዝ አጉርሶ እርስ በእርሳቸው እንዲፋጁ ያደርጋል። ኢትዮጵያ የምትባል አገር አልነበረችም እያለ ሕዝቡን እንዳይግባቡ ያደርጋል። ይህም ፍጅትና መከራ የበዛበት ሕዝብ ሙሉ በሙሉ ይነሳበታል፤ አናሳም ስለሆነ መግቢያ ቀዳዳ ያጣል፤ ያም መከራና ፍጅት የበዛበት መልካሙን ትውልድ ይወልዳል፤ መልካሙ ትውልድ መላ ኢትዮጵያን ይሞላታል፤ ሆኖም ወንበዲው ተኩላ ሆኖ የበግ ለምድ ለብሶ መልካሙን ትውልድ ሊበላ ይመጣል፤ ግን በመከራ የተፈተነው መልካሙ ትውልድ እራሱን አሳልፎ ለተኩላዎቹ አልሰጥም በማለት በአሽናፊነት አገሩን ኢትዮጵያን ያድናል:: በመጨረሻም መልካሙ ትውልድ ጥንታዊት የሆነዉን የኢትዮጵያን ክብርና ግርማ ሞገስ ይመልሳል፤ የጎሳ እኩልነት፤ የሚያልቅ ፅጋ፤ ማርና ወተት እንደ ውሀ የሚፈስበት አገር ትሆናለች፤ እንደገና ኢትዮጵያ በነፃነታ ለዘለዓለም ተክብራ ትኖራለች።

የመሪጌታው ንግርት አፈ ታሪክ ነው ተብሎ መወሰድ አይኖርብትም፤ ንግርት የሊለው ሕብረተሰብ የለም፤ በሁሉም ባሕል አለ። ንግርቱም እንደ ትንቢት ተወስዶ ከሃይማኖት ጋር ከተያያዘ የሕብረተስብ ችግር ሊፈታ አይችልም፤ በአገራችን በየግዚው ባሕታውያን እንደዚህም የሊላ ሃይማኖት ተከታዮች “ሁኔታን” አይተው የሚያስከትለውን በማስታዋል ይናገራሉ፤ መሪጌታው የሁለቱን ነገሥታት “ሁኔታ” በአንክሮ ተመልክተው በቀጣዩ ሶወስት ትውልድ የሚመጣውን መከራ በትክክል ሊያውቁ ችልዋል፤ የመጥፎ “ሁኔታ” ውጢት ጥሩ ሊሆን አይችልም፤ ሊላ ጥሩ “ሁኔታ” ከአልተፈጠረ ታሪካዌ ሂደቱ በተከታታይ መጥፎ ስለሚሆን፤ ስለዚህ የትንቢት ጉዳይ ሳይሆን “ሁኔታ” እየተከሰት የሚያመጣው መከራ ነው። እንግዲህ እዚህ ላይ የሚደረገው ጥረት የመሪጌታውን ንግርት መተንተን ይሆናል። የመጀመሪያው “ሁኔታ” የተፈጠረው በኢጣልያን ፋሺስት ጦርነት ምክንያት ንጉሡ ወደ እንጊሊዝ አገር ተሰደው ለአምስት ዓመት ኖረዋል፤ በዚህ አጋጣሚ የእንግሊዘን አገር የአስተዳደር ስራዓትና የንጐሠ ነገሥቱን በአጠቃላይ በአገር ውስጥ ያለውን ተግባር ሳይመለከቱ ከግንዛቤ ያስገቡት የንጉሠ ነገሥቱንኑሮውንና ክብሩን ብቻ ነበር። የእንግሊዝ ንጉሥ በማግና ካርታ [Magana Carta-Liberation] 1215 የፃነት ሰነድ ላይ በተፈረመው ውል መሰረት ንጉሡ እንደማንኛውም ሰው የሕግ በላይነትን ተቀብሎ በአገሩ ሕገ መንግሥት ደንብ ለመተዳደር የተስማማመብት ነው። በሕዝብ ምክር ቤትና በጠቅላይ ሚንስተር የሚመራ መንግሥት መመስረቱንና ንጉሠ ነገሥቱ ምንም ዓይነት ስልጣን እንደሊለው አስተውለው ወደ አገራቸው ሲመለሱ ተመሳሳይ “ሁኔታን” ፈጥረው ሕዝባቸዉን ነፃ ሊያወጡ ሲችሉ ስለአልተጠቀሙበት ሕያዉነት የሚያስግኝላቸውን እድል አልፈው ለጥፋት ተዳርገዋል። ታሪካዌ “ሁኔታን” ያለመገንዘብ የሚያስከትለው ጥፋት ከባድ ነው። ንጉሡ ከስልጣን ሲወርዱ ከፍተኛ የጦር መኮንኖች የተከሰትዉን”ሁኔታ” ተመልክተው አገሩን መሪጌታው እንዳሉት ከጉግ ማንጉግ ስር እንዳትወድቅ ማዳን ሲችሉ በቸልተኛነት አገሩን ጥፋት ላይ እንድትወቅ አድርገዋል። ጉግ ማንጉግ በኖ ሲጠፋ የተፈጠረው “ሁኔታ” አገርን መከፋፈልና እንዳልነብረ ማድረግ ስለነበር ለወንበዲዎቹ ጥሩ “ሁኔታ” ስለሆነ ዛሬ አገራችንና ሕዝቡን በክልል የተከለለ የ80 ብሒረ ሰቦች አገር ሆኖ አክራሪ ጽንፈኞች እያሽበሩ በስርዓት አልባነት የምትገኝ አገር ሆናለች።

በእርግጥ አንድ ሰው “ሁኔታን” ፈጥሮ አምባገነንተን ሊያመጣ ይችላል፤ ምክናያቱም የአምባ ገነንት ባሌቤት ምንም ግዜ ቢሆን አንድ ሰው ነው። የእንግሊዙ ንጉሠ ነገሥት በማግና ካርታ ላይ የሕዝቡን ነፃነት የተቀበለው ተገዶ ነው፤ በኢትዮጵያ ያ “ሁኔታ” ስለአልነበረ ነገሠ ነገሥቱ በፈቃደኝነት ለሕዝብ ስልጣንን መሰጠት ፈቃደኛ አልነበሩም፤ አሁንም ቢሆን ለሕዝብ አምባ ገነኖች ስልጣንን አይሰጡም፤ ዲሞክራሲን የሚያመጣ ሕዝብ እንጂ ጠላይ ሚንስትሩ አይደለም፤ ዲሞክራሲ በአንድ ሰው ፈቃድ የሚከሰት አይደለም፤ ይህንንም በክፍል ሶወስት በዝርዝር ይጻፋል፤ ከዚህ ሊላ ውድ ወገኖቼ በጥንቃቄ መመልከት ያለብን እውጭ አገር ያለን ኢትዮጵያውያን በእነዚህ የለውጦች ዘመናት ምን አይነት ሚና እንደተጫውትን ነው። የምንፈልገዉን ዲሞክራሲ ማምጣት የምንችለው አንድ ሆነን በውውይት ነው፤ የሃሳብም ልዩነት ቢኖር የሚፈታው ዲሞክራሳዌ ቦሆነ ውይይት ነው። የንጉሠ ነገሥት አገዛዝ አበቃ ሲባል ተሰባስበን ወደ አገር የገባነው ለመወያየትና አገራችንን በዲሞክራሲ እንድትመራ ለማድረግ ሳይሆን እያንዳዳችን ስልጣን ለማግኝት ስለሆነ “ቀይ ሽብር ነጭ ሽብር” ብለን ተላለቅን፤ ይህ መሪጌታ እንዳሉት “የጉግ ማንጉግ ዘመን ሆነ.”በወንበዴዎቹ ዘመን ደግሞ ተሰባስበው የገቡት “ካሪ ሜትር ቦታ ተመርተው” ኢትዮጵያን ሊከፋፍል ለመጣ ጠላት ሃይል ድጋፍ በመስጠት የጥፋቱ ተካፍይ ሆነዋል። ይህ መጻፍ አለበት፤ ስለዚህ ይህ ጸሐፊ የዚያ “አጥፍቶ ለጠፋው ትውልድ” ወገን ስለሆነ ያደረግነውን ስህተት ለመጭው ትውልድ መጠቆም አስፈላጊ መስሎ ስለታዮው ነው፤ እንግዲህ “እኒን ያየህ ተቀጣ” ብሎ የሚቀጥለው ትውልድ የቀድሞው ትውልድ የሰራዉን ጥፋት አርሞ ደሙንና አጥንቱን ከስክሶ ለመጣው “መልካም ትውልድ” ማስረከብ ታሪካዌ ግዲታ ነው።

ክፍል ሁለትን ለማጠቃለል ያህል አሁን የተፈጠርውን “ሁኔታ” በአጭሩ መግልጽ አፈላጊ ነው። ኢሃደግ በጠቅላይ ሚንስትሩ አማካይነት በሁለት ዓመት ውስጥ ሕዝብ ለመረጠው መንግሥት ሥልጣን አስረክባለሁ ያለው ተገዶ ነው። ሕዝብ ከእንግዲህ ወዲህ በክልል ለከፋፈለን፤ ለአሰረን፤ ለገደለን፤ ከሞኖሪያችን ለአፈናቀለን፤ ዘርን ላጠፋ፤ አገርን ሽንሽኖ ለውጭ ሃይል ለሽጠ መንግሥት ሁለተኛ አንገዛም ብሎ ነው። ይህንን ለውጥ እዉን ለማደረግ የኢትዮጵያ ሕዝብ መነጋገር ያለበት በለውጡ ሂደት መሆን አለበት እንጂ ጠቅላይ ሚንስትሩ ስለሚሾመውና ስለ ሚሽረው፤ ኢሃደግ ለ27 ዓመታት አደርኩት ብሎ ስለሚሰራው ድራማ፤ ቤተመንግሥት ዉስጥ ወታደሮች ስለአደረጉት ጨወታ አይደለም፤ የኢሃደግ ጉዳይ ለኢትዮጵያ ሕዝብ ጉዳዩ መሆን የለበትም፤ ነፃ የሆኑና ገለልተኛ የሆኑ ጋዜጠኞች ከአሉ ውይይታቸው ስለ ሚጻፈው ሕገ መንግሥት፤ ስለ ነፃ ምርጫ ቦርድ፤ ስለ ነፃ ፍርድ ቤት፤ ለኢትዮጵያ ምን አይነት ሕገ መንግሥት ያስፈልግታል፤ ሕዝብ በሕዝብ ለሕዝብ ተብሎ ለሚመሰርተው መንግሥት የሚያስፈልገው አመራር ምን አይነት ቢሆን ጥሩ ነው? በፕሪዝዳንትና በጠቅላይ ሚንስትር ያለዉን ልዩነት፤ የፖለቲካ ፓርቲ በምን አይነት መደራጀት እንዳለበት? በጎሳና በብሒር ያለዉን ልዩነት? ታሪካዌ አመጣጡንና ሂደቱን፤ በሕገ መንግሥቱ እንዲት መካተት እንደሚችል? እነዚህ ሁሉ በአዋቂዎች አስተባባሪነት ከሕዝቡ ጋር መወያየት አስፈላጊ ነው።

ከሁሉ በላይ ለውጡን ምክንያት በማድረግ የገቡት ኢትዮጵያን ከአለፈው ትውልድ ምን መማር እንዳለባቸው ከግንዛቤ አስገብቶ ምን አይነት ሚና እንደሚጫወቱ በዝርዝር መታወቅ ይኖርበታል። ይህ ከአልሆነ ከአለፈው ጥፋት መማር ስለማይቻል አስፈላጊውን ጥንቃቄ ማድረግ ይገባችዋል። እስከ አሁን ድረስ ለለውጡ ሂደት የፖለቲካ ፕሮግራም አዘጋጅተው ለሕዝቡ ያቀረቡት ነገር የለም፤ ጥቂት አክራሪ የጎሳ ጽንፈኞች በቁርስና በምሳ ተገዝተው በሕዝቡ ላይ ሽብር እየፈጠሩ ነው፤ አንዳዶቹም ድርጎ እየተቀበሉ በምርጫ ግዜ ሽብር ለመፍጠር መዘጋጅታቸውን የአደባባይ ሚስጥር ነው። አንድ መቶ የፖለቲካ ድርጅቶች፤ የተለያዩ የጎስ ድርጅቶች የየራሳቻውን ፕሮግራም በማውጣት ተደራጅተዋል። በጎሳ ተደራጅተው የሕዝቡን ደህንነት መጠበቅ ተገቤ ነው። ግን በሃይማኖትና በዘር የፖለቲካ ፓርቲ መመስረት የሚያመጣው የኢሃደግን ክልል መንግሥት ስለሆነ ይህንን ከግንዛቤ አስገብተው ከሕዝባቸው ጋር ተነጋግረው የሕዝብ መንግሥት የሚመሰርበትን “ሁኔታ” መፍጠር ታሪካዌ ግዲታቸው ነው። መልካሙ ትውልድ ደሙን አፍሶና አጠንቱን ከስክሶ ያመጣዉን ነፃነት ማደናቀፍ መሆኑን ተረድተው ያለዉን ልዩነት በውይይትና በዲሞክራሲ አጥብቦ የሕዝብ መንግሥት የሚመጣብትን “ሁኔታ” መፍጠር ታሪካዌ ግዲታ ነው። ይህ ከአልሆነ ተመልሶ ያለፈው ትውልድ ያጠፋዉን መድገም ይሆናል። በክፍል ሶወስት ላይ “ዲሞክራሲ እንዲት እንደተመሰረተ ከዓለም አቀፍ ታሪካዊ ሂደት ጋር እያመሳከርን እንማማራለን።

አገራችን ኢትዮጵያ በክብር ለዘላለም ተክብራ ትኑር!

ክፍል ሶስት ይቀጥላል።

ግልጽ ደብዳቤ ለመላ የኢትዮጵያ ሕዝብ በያላችሁበት